{"id":10406,"date":"2015-11-23T09:05:04","date_gmt":"2015-11-23T08:05:04","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=10406"},"modified":"2015-11-23T10:14:26","modified_gmt":"2015-11-23T09:14:26","slug":"prinzengemahle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/11\/23\/prinzengemahle\/","title":{"rendered":"Prinzengemahle"},"content":{"rendered":"<p>Hoe vaak denken we over prinsen-gemaal na? Bijna nooit, maar nu het in het <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/11\/21\/van-de-prins-geen-kwaad\/\" target=\"_blank\">laatste stukje<\/a> van Johanna Ridderbeekx gebeurd is, zien we een interessant effect:<\/p>\n<p>Het meervoud van <em>prins-gemaal<\/em> is <em>prinsen-gemaal<\/em>. <em>Prins <\/em>staat in het meervoud, terwijl <em>gemaal<\/em> in het enkelvoud blijft staan. Een beetje als bij de <em>secretarissen-generaal<\/em> of de <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/03\/23\/allgemein-und-generell\/\" target=\"_blank\"><em>procureurs-generaal<\/em><\/a> (maar <em>generaal<\/em> is in dit geval een <a href=\"https:\/\/www.etymologiebank.nl\/trefwoord\/generaal1\" target=\"_blank\">bijvoeglijk naamwoord<\/a>, het is dus min of meer <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/08\/01\/inlichtend\/\" target=\"_blank\">inlichtend<\/a> dat de procureur het meervoud moet krijgen).<\/p>\n<p>In het Duits is het juist andersom. Er is \u00e9\u00e9n <em>Prinzgemahl<\/em>, en er zijn twee of drie <em>Prinzgemahle:<\/em> enkelvoud bij <em>Prinz<\/em>, meervoud bij <em>Gemahl-e<\/em>.<\/p>\n<div style=\"width: 366px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Homohuwelijk_in_Belgi%C3%AB\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/e\/ea\/Tchemiguel_Li%C3%A8ge_Willy_Demeyer.jpg\/1024px-Tchemiguel_Li%C3%A8ge_Willy_Demeyer.jpg\" alt=\"\" width=\"356\" height=\"237\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Geen echte prinsen of prinsen-gemaal, maar voor elkaar zeker wel. (flamenc, CC-BY-SA-3.0)<\/p><\/div>\n<p>Waarom heet het in het Duits dus niet <em>Prinzengemahl<\/em>? Morfologisch gezien kan dat wel. Maar we zouden een <em>\u2013en\u2013\u00a0<\/em>binnen het woord hier vooral als bindmorfeem waarnemen en minder als teken voor meervoud. Een <em>Prinzengemahl<\/em> is dus een man die <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/01\/09\/kom-uit-de-kast\/\" target=\"_blank\">met een prins<\/a> getrouwd is. In Duitsland onbreekt zowel de prins als de wet voor deze woordvorm. We hebben op dit moment niet eens een echte <em>Pr\u00e4sidentengattin<\/em>, want onze President is met <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Joachim_Gauck#Priv.C3.A9leven\" target=\"_blank\">een andere vrouw<\/a> getrouwd dan met wie hij samenleeft. (Zwitserland heeft dit jaar een vrouwelijke president met een <em>president-gemaal<\/em>, Luxemburg sinds enkele maanden een <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Xavier_Bettel\" target=\"_blank\"><em>Premierministergatte<\/em><\/a>. Een prins <em>wie gemalt <\/em>heeft alleen <a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Prince_Carl_Philip_of_Sweden_2012-12-18.jpg\" target=\"_blank\">Zweden<\/a>.) Als Duitsland nog een monarchie was en onze koning met een man zou willen trouwen, zou het ook niet echt lukken. Een <em>Prinzen-eingetragener-Lebenspartner<\/em>, dat is qua wet toegestaan, maar qua morfologie dan toch weer erg onhandig.<\/p>\n<p>In Nederland en Belgi\u00eb bestaat dit probleem niet. <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/05\/13\/royaal\/\" target=\"_blank\">Koning<\/a> trouwt met man: ook een <em>prins-gemaal. <\/em>Je zou het niet eens aan de morfologie kunnen zien. Aan het gezicht van Beatrix op het trouwfeest zou je het misschien wel gezien hebben. Maar een koning Willem-Alexander en een prins-gemaal M\u00e1ximus \u2013 <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/11\/11\/moet-kunnen\/\" target=\"_blank\">moet kunnen<\/a>, toch?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hoe vaak denken we over prinsen-gemaal na? Bijna nooit, maar nu het in het laatste stukje van Johanna Ridderbeekx gebeurd is, zien we een interessant effect: Het meervoud van prins-gemaal is prinsen-gemaal. Prins staat in het meervoud, terwijl gemaal in het enkelvoud blijft staan. Een beetje als bij de secretarissen-generaal of de procureurs-generaal (maar generaal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2983,720,3099,6941],"tags":[44150],"class_list":["post-10406","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-belgien","category-niederlande","category-sprachvergleich","category-wortbildung","tag-royalty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10406","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10406"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10406\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11081,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10406\/revisions\/11081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10406"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10406"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10406"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}