{"id":11142,"date":"2015-12-16T08:39:12","date_gmt":"2015-12-16T07:39:12","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=11142"},"modified":"2016-11-25T17:48:56","modified_gmt":"2016-11-25T16:48:56","slug":"hoe-jenever-de-wereld-veroverde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/12\/16\/hoe-jenever-de-wereld-veroverde\/","title":{"rendered":"Hoe jenever de wereld veroverde"},"content":{"rendered":"

In het college „Sprachliche Variation und sprachlicher Wandel“ is „Woorden op reis“ een van de thema’s. De studenten schrijven voor u een gastblogpost over Nederlandse woorden die het gemaakt hebben in de wereld. Vandaag deel 2, door onze gastauteur Lore De Smet<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Het Nederlands heeft meer invloed op andere talen dan je denkt. Waar ter wereld je ook een caf\u00e9 of restaurant binnenstapt, de kans is groot dat je gin-tonic<\/a> op de kaart aantreft. Bij de meeste Belgen of Nederlanders zal er niet meteen een belletje rinkelen, maar de naam is wel degelijk door het Nederlands be\u00efnvloed.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Onze flora met linksboven de jeneverbes (CC-BY-2.0)<\/p><\/div>\n

In de etymologiebank<\/a> vinden we dat Nederlandstaligen het woord geneivre<\/em> in 1253 uit het Oudfrans ontleenden. Het woord had toen nog de betekenis van jeneverbes of jeneverstruik. De Nederlandse variant jenever<\/em> werd vooral in de zin van sterke drank gebruikt. Het was een brandwijn met kruiden en jeneverbessen. In 1706<\/a>, kort nadat de Engelse soldaten terugkeerden uit de Lage Landen, deed het woord zijn intrede in het lexicon. De Engelse ontlening geneva <\/em>werd het gebruikelijk begrip voor de sterk alcoholische drank, die de Engelsen hadden leren kennen in de Nederlanden tijdens de oorlog tegen Frankrijk. Ze namen het brouwsel, en blijkbaar ook het recept, maar al te graag mee naar het thuisfront en zo werden de eerste kiemen voor de latere gin<\/em>\u00a0gelegd. Geleidelijk werd geneva <\/em>verkort tot gin<\/em> en zo kunnen we drie eeuwen later Nederlandse roots in caf\u00e9s over de hele wereld terugvinden.<\/p>\n

Maar er is meer, want het begrip jenever werd niet alleen door de Engelsen naar Groot-Brittanni\u00eb overgebracht. Nederland was ook exporteur naar het oosten <\/a>en zo is het begrip via de Oost-Indische Compagnie ook in Nederlands-Indi\u00eb bekend geraakt. Zo kent het Indonesisch\u00a0ook het woord j\u00e9n\u00e9wer<\/em>. In het hedendaagse Duits zijn er meerdere varianten in omloop. Vaak gebruiken mensen der Wacholderbranntwein <\/em>of Schnaps<\/em>, maar ook het woord der Genever<\/em> bestaat nog. We kunnen dus concluderen\u00a0dat het woord jenever wel een succes-ontlening is. Het Nederlands heeft meer invloed op andere talen dan we denken en daar mogen we gerust trots<\/a> op zijn.<\/p>\n

Meer weten? Van der Sijs, Nicoline: Geleend en uitgeleend<\/a>. Nederlandse woorden in andere talen & andersom<\/em>. Amsterdam: Uitgeverij Contact 1998.
\nWoorden op reis<\/strong> deel 1<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In het college „Sprachliche Variation und sprachlicher Wandel“ is „Woorden op reis“ een van de thema’s. De studenten schrijven voor u een gastblogpost over Nederlandse woorden die het gemaakt hebben in de wereld. Vandaag deel 2, door onze gastauteur Lore De Smet. Het Nederlands heeft meer invloed op andere talen dan je denkt. Waar ter […]<\/p>\n","protected":false},"author":1839,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10102],"tags":[71795,71805],"class_list":["post-11142","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etymologie","tag-gastbeitrag","tag-nederlands-in-de-wereld"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1839"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11142"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11406,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11142\/revisions\/11406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}