{"id":11518,"date":"2016-02-08T10:41:47","date_gmt":"2016-02-08T09:41:47","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=11518"},"modified":"2016-02-10T22:13:38","modified_gmt":"2016-02-10T21:13:38","slug":"een-vergiftigd-taaldebat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2016\/02\/08\/een-vergiftigd-taaldebat\/","title":{"rendered":"Een verGIFtigd taaldebat?"},"content":{"rendered":"

Er is een oorlog aan de gang op het internet. Een uitspraakoorlog, vooral in de Engelstalige wereld. De kwestie die door deze oorlog moet beslist worden<\/a> betreft een van de meest gebruikte communicatiemiddelen van onze tijd: GIFs. Vergeet wat je weet over emoji\u2019s (zijn het woorden, zijn het geen woorden?) Emoji\u2019s zijn z\u00f3 2015<\/em>!<\/p>\n

De gemiddelde gebruiker van Facebook en allerlei andere sociale media beheerst tegenwoordig een nieuwe strategie om zijn of haar message over te brengen: kleine geluidloze knipsels uit video\u2019s, graag uit bekende films of televisieprogramma\u2019s, vaak met een emblematische tekst. Ze zijn vaak geanimeerd, ze bewegen dus, maar ze zijn ultrasnel te laden, zelfs op een mobieltje als je geen goede\u00a0ontvangst hebt.<\/p>\n

\"giphy_Walross\"<\/a>GIFs maken deel uit van het creatieve gebruik van schrijftaal in de electronische communicatie, vooral door jongeren (iedereen die soms een GIF aan zijn bericht toevoegt mag zich vanaf nu jong en hip voelen). Maar een fenomeen dat in het begin alleen geschreven en gelezen wordt levert een probleem op: je moet het leren uitspreken.<\/p>\n

Nou, hoe spreek je dus het woordje GIF <\/em>uit? Gelukkig is het een acroniem<\/a> dat we als \u00e9\u00e9n woord, in dit geval met \u00e9\u00e9n syllabe, kunnen uitspreken. We kunnen<\/em> het goed uitspreken, maar hoe moeten <\/em>we het dus uitspreken? Er zijn twee oorlogspartijen in de Engelse taalgemeenschap.<\/p>\n

Laten we de ene partij voor de grap Enthusiasts of Etymological Enunciation <\/em>noemen. Deze mensen weten heel goed: GIF <\/em>staat voor Graphics Interchange Format<\/em>. En in graphics<\/em> spreek je de <g> uiteraard [g] uit. Vandaar dat een GIF <\/em>volgens de EEE een [g\u026af] is. De Proponents of <\/em>Palatalized <\/em>Pronunciation <\/em>zijn het daar absoluut niet eens mee. Als je <gif> schrijft en in het Engels dus een <g> voor een <i> staat, moet je die [g] palataliseren. GIF <\/em>wordt dus uiteraard [d\u0361\u0292\u026af] uitgesproken. De uitvinder van het bestandsformaat is een voorstander van deze tweede variante, maar het zou niet de eerste keer zijn dat een werk een eigen leven gaat leiden dat de schepper nooit bedoelde.<\/p>\n

Onbelangrijk? Integendeel! Er zijn tientallen websites die uitleggen waarom de EEE gelijk heeft, en evenveel websites die de positie van de PPP verdedigen.<\/p>\n

Het meningsverschil draait om \u00e9\u00e9n vraag: is GIF <\/em>nog een transparant acroniem of is het al een volledig gelexicaliseerd en zelfstandig woord? Moet de spelling de uitspraak bepalen of moeten we algemene fonologische regels toepassen? Vandaar dat we eigenlijk ook de vraag mogen stellen: moeten we nog GIF <\/em>schrijven, of mag ook gif<\/em>?<\/p>\n

\"giphy_Dutch\"<\/a>In het Nederlands bestaat het woordje gif <\/em>al met een andere betekenis. Dat is allesbehalve een oplossing, vooral omdat zowel gif <\/em>als GIF <\/em>volgens de Van Dale onzijdig zijn. Ten eerste zouden we misschien graag willen onderscheiden tussen een gevaarlijk gif en een grappig GIF. Ten tweede krijgen we er in het Nederlands nog een probleem bij: is GIF <\/em>nog een anglicisme, en zo ja, voor welke Engelse uitspraak kiezen we dan? Of is GIF <\/em>een Nederlands woord? In dit geval moeten we de uitspraak aanpassen en klinkt GIF <\/em>net als gif<\/em>. Het wordt nog erger: als we GIF <\/em>op z\u2019n Nederlands willen uitspreken, krijgen we meteen weer met de kwestie van de harde vs. zachte g <\/em>te maken. De uitspraakgids Forvo<\/a> toont het al. Er zijn voorbeelden uit Nederland en Belgi\u00eb met de twee varianten, maar we weten niet of de drie sprekers aan een gif<\/em> dachten of aan een GIF<\/em>. Het lemma van deze pagina wordt met hoofdletters gespeld en er zijn ook Engelse voorbeelden. Voor deze sprekers gaat het zeker om het bestandsformaat want een ander woord gif <\/em>bestaat in het Engels niet.<\/p>\n

Om verwarring te voorkomen heeft de Nederlandse taalgemeenschap al een effectieve<\/a> en vanouds beproefde methode toegepast. Nederlandstaligen spreken van een gifje (<\/em>in het meervoud: gifjes<\/a><\/em>). Je kunt dus van GIF <\/em>al een verkleinwoord vormen dat niemand aan een kleine hoeveelheid van een minder gevaarlijke gifstof doet denken.<\/p>\n

De lettercombinatie <gi> lijkt trouwens ook in andere talen erg \u201cgevoelig\u201d te liggen. De Franse uitspraak op Forvo is bijvoorbeeld [\u0292if] en in het Spaans zou het [xif] kunnen zijn. In het Italiaans zouden we [d\u0361\u0292if\u0259] met een extra sjwa kunnen verwachten, en in het Braziliaans Portugees zelfs [\u0292ifi].<\/p>\n

GIFs hebben een interessante meerwaarde voor de taal. Ze voegen aan een chat een nieuwe dimensie van communicatie toe, namelijk de mogelijkheid om door visuele en tekstuele middelen tegelijk zinspelingen, emoties, ironie of sarcasme uit te drukken en vaak naar een gemeenschappelijke culturele ervaring te verwijzen (vooral door citaten uit de \u2018traditionele\u2019 media). Bovendien bieden ze weer eens gelegenheid om over taal na te denken. Er is genoeg ruimte voor vreedzame co-existentie van EEE en PPP. Het debat is zeker verGIFt, maar gelukkig niet vergiftigd.<\/p>\n

\"giphy_Applaus\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Er is een oorlog aan de gang op het internet. Een uitspraakoorlog, vooral in de Engelstalige wereld. De kwestie die door deze oorlog moet beslist worden betreft een van de meest gebruikte communicatiemiddelen van onze tijd: GIFs. Vergeet wat je weet over emoji\u2019s (zijn het woorden, zijn het geen woorden?) Emoji\u2019s zijn z\u00f3 2015! De […]<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23502,10102,3099],"tags":[],"class_list":["post-11518","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aussprache","category-etymologie","category-sprachvergleich"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11518"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11620,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11518\/revisions\/11620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}