{"id":1326,"date":"2014-05-01T11:00:48","date_gmt":"2014-05-01T09:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=1326"},"modified":"2014-04-29T17:28:46","modified_gmt":"2014-04-29T15:28:46","slug":"berlinerbol-en-andere-koek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/05\/01\/berlinerbol-en-andere-koek\/","title":{"rendered":"Berlinerbol en andere koek"},"content":{"rendered":"<div style=\"width: 170px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Berliner_Pfannkuchen\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"   \" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/4c\/Berliner-Pfannkuchen.jpg\/320px-Berliner-Pfannkuchen.jpg\" width=\"160\" height=\"110\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Berliner \/ Pfannkuchen (Foto: Rainer Zenz, CC BY-SA 3.0)<\/p><\/div>\n<p>Afgelopen weekend vierde het revuetheater Friedrichstadt-Palast zijn dertigjarige jubileum in het gebouw aan de Friedrichstra\u00dfe in Berlijn. Bij dit feestje werd meteen een wereldrecord gevestigd: de langste rij ooit van een typisch <a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Berliner_Pfannkuchen\" target=\"_blank\">Berlijnse lekkernij<\/a> (5555 exemplaren); zie deze <a href=\"https:\/\/www.morgenpost.de\/berlin-aktuell\/article127370372\/Friedrichstadtpalast-feiert-Jubilaeum-mit-Pfannkuchen-Rekord.html\" target=\"_blank\">foto<\/a>. Woordvoerder Andr\u00e9 Puchta licht toe: &#8222;Der <strong>Berliner<\/strong> kommt aus Berlin und wir geh\u00f6ren zu Berlin und so passt das am besten zu Berlin&#8220;. Zo werd hij meteen ontmaskerd, zoals de <a href=\"https:\/\/www.tagesspiegel.de\/berlin\/30-jahre-im-neuen-haus-friedrichstadt-palast-feiert-mit-5555-pfannkuchen\/9791082.html\" target=\"_blank\"><em>Tagesspiegel<\/em><\/a> opmerkte, want echte Berlijners noemen deze zoete, gefrituurde bollen namelijk niet <em><strong>Berliner<\/strong> <\/em>maar <em><strong>Pfannkuchen<\/strong><\/em>. Dat verklaart waarom diezelfde echte Berlijners de controverse rond <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Ich_bin_ein_Berliner\" target=\"_blank\">John F. Kennedy&#8217;s beroemde uitspraak<\/a> uit 1963 wegwuiven. Er circuleren in het Duitse taalgebied overigens nog andere namen dan <em>Berliner\/Pfannkuchen<\/em>, bijvoorbeeld<em> Krapfen<\/em>. De regionale verspreiding van deze namen is prachtig weergegeven op een <a href=\"https:\/\/www.philhist.uni-augsburg.de\/lehrstuehle\/germanistik\/sprachwissenschaft\/ada\/runde_4\/f03\/\" target=\"_blank\">kaart<\/a> van de Universiteit Augsburg. (De naam <em>Krapfen<\/em> is overigens ook in gebruik voor wat in Nederland bekend is als <em>oliebol<\/em> &#8211; maar dat is stof voor een andere blog.)<\/p>\n<p>Van Dale en <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Berlinerbol\" target=\"_blank\">Wikipedia<\/a> geven <strong><em>Berlijnse bol<\/em><\/strong> en <strong><em>berlinerbol<\/em> <\/strong>als Nederlandse benamingen voor de Duitse <em>Berliner <\/em>(en ook voor de regionale benaming <em>Pfannkuchen<\/em>). In Vlaanderen bestaat ook nog de uit het Frans overgenomen naam <strong><em>boule de Berlin<\/em><\/strong>. Opgelet: in de Lage Landen worden alle genoemde bollen meestal verkocht met een vulling van vanillepudding of banketbakkersroom (Du. <em>Puddingsahne<\/em>) &#8211; zoals in dit Vlaamse <a href=\"https:\/\/koken.vtm.be\/de-keuken-van-sofie\/recept\/berlijnse-bollen\" target=\"_blank\">recept<\/a>. De echte Berlijnse exemplaren zijn daarentegen meestal gevuld met vruchtenmoes en bedekt met een laagje poedersuiker of glazuur (Du. <em>Zuckerguss<\/em>). Op feestdagen worden ze ook met bijzondere vulling aangeboden zoals advocaat (Du. <em>Eierlik\u00f6r<\/em>) of, als je pech hebt, mosterd (Du. <em>Senf<\/em>).<\/p>\n<div style=\"width: 170px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Eierkoek\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" \" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/7\/76\/Eierkoeken_met_doorsnede.jpg\/320px-Eierkoeken_met_doorsnede.jpg\" width=\"160\" height=\"120\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Eierkoeken (Foto: Pudding4brains, PD)<\/p><\/div>\n<p>In tegenstelling tot de Berlijnse <em>Pfannkuchen<\/em> is de Nederlandse <em><strong>pannenkoek<\/strong> <\/em>geen gefrituurde bol, maar een platte, dunne, oprolbare, in de pan gebakken koek, hetzelfde als een <em>cr\u00eape<\/em>. Een bijzonder dun en licht pannenkoekje wordt ook <em>flensje<\/em> genoemd. Overigens, laat u niet verwarren, maar een <strong><em>eierkoek<\/em><\/strong> is andere koek (Du. <em>etwas ganz anderes<\/em>): een ronde, zachte, luchtige koek die plat vanonder is en bol vanboven (al bestaan er andere regionale interpretaties).<\/p>\n<p>En hiermee is de koek op (Du. <em>Schluss mit der Vorstellung<\/em>).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Afgelopen weekend vierde het revuetheater Friedrichstadt-Palast zijn dertigjarige jubileum in het gebouw aan de Friedrichstra\u00dfe in Berlijn. Bij dit feestje werd meteen een wereldrecord gevestigd: de langste rij ooit van een typisch Berlijnse lekkernij (5555 exemplaren); zie deze foto. Woordvoerder Andr\u00e9 Puchta licht toe: &#8222;Der Berliner kommt aus Berlin und wir geh\u00f6ren zu Berlin und [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1833,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3099,6940],"tags":[23493,23497],"class_list":["post-1326","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sprachvergleich","category-wortschatz","tag-bal-bol-kogel","tag-kulinarisch"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1833"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1326"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1907,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1326\/revisions\/1907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}