{"id":14799,"date":"2017-05-07T10:25:33","date_gmt":"2017-05-07T08:25:33","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=14799"},"modified":"2017-05-07T16:27:10","modified_gmt":"2017-05-07T14:27:10","slug":"zij-is-van-voor-de-mammoet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2017\/05\/07\/zij-is-van-voor-de-mammoet\/","title":{"rendered":"Zij is van v\u00f3\u00f3r de mammoet"},"content":{"rendered":"

Onze Taal<\/a> maakt reclame voor de boekjes Mijn moeder zei altijd<\/em> en (nieuw!) Mijn vader zei altijd … <\/em>en levert meteen een paar prachtige voorbeelden van wat onze ouders zo zeiden:<\/p>\n

Lieverkoekjes worden niet gebakken (antwoord op: ik wil liever dit of dat…) – \u00b1 Es gibt keine Extrawurst
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>Wat je niet lust, slik je maar door – Schluck einfach runter, was dir nicht schmeckt<\/em><\/p>\n

Er waren ook ouders met minder gevoel voor humor die zeiden: je heb de oorlog niet meegemaakt!
\n<\/em>Dat betekende dan: Jij, kind, wees blij dat je een bord eten voor je neus hebt; opeten!<\/em><\/p>\n

De oorlog (de tweede) begon in Nederland en Belgi\u00eb op 10 mei 1940: een scheidslijn!
\nDat is van v\u00f3\u00f3r de oorlog<\/em> betekende in mijn jeugd: dat is hartstikke oud. Die vriend van haar is van v\u00f3\u00f3r de oorlog<\/em>: een ouwe lul<\/a> dus, of – indien een compliment – een krasse knar<\/a>.<\/p>\n

Ik ben – ik geef het aarzelend toe – van v\u00f3\u00f3r de mammoet<\/em><\/strong>.<\/p>\n

<\/a>

Mammoet (PD Old)<\/p><\/div>\n

Niet dat ik miljoenen jaren tel… ik ben schoolgegaan v\u00f3\u00f3r de Mammoetwet<\/a> die (1968) het hele Nederlandse onderwijssysteem op z`n kop zette. We hadden destijds, na het zes-jarige lagere onderwijs, het klassieke (altsprachliche<\/em>) gymnasium \u03b1<\/em> (zwaartepunt talen) en \u03b2<\/em> (zwaartepunt exacte vakken+Grieks en Latijn), de Hogere Burgerschool: HBS a (talen) en b (exacte vakken), de MMS (Middelbare Meisjesschool), de MULO (Middelbaar Uitgebreid Lager Onderwijs), de ambachts- en de huishoudschool: de eerste voor jongens, de laatste voor meisjes.<\/p>\n

Aan de eerste klas van de huishoudschool
\nWordt les gegeven in rode kool (drs P<\/a>)<\/p><\/blockquote>\n

In deze indeling herkent u wellicht de 19e eeuw waarin het schoolsysteem geopend werd voor de zogenaamde lagere klassen en voor het vrouwelijk geslacht … Op katholieke en christelijke (protestantische<\/em>) scholen (door de overheid gefinancierd) werd de scheiding naar sekse<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span> (Geschlechtertrennung<\/em>) afgeschaft. Wij van v\u00f3\u00f3r de mammoet zaten op meisjes- dan wel jongensscholen. Er waren, zelfs in het katholieke Limburg, ook zogenaamde rijksscholen: daar gingen altijd al zowel meisjes als jongens school.<\/p>\n

Ik heb de lagere school bezocht – die nu basisschool heet (klinkt ook beter). Daarna het gymnasium \u03b1 (alfa<\/a>). Ge\u00ebxamineerd (Abitur<\/em>) werden alfa’s in NL, Frans, Duits, Engels, Grieks (bijv. Euripides + Homerus of Herodotes), Latijn (bijv. Tacitus + Vergilius of Cicero), geschiedenis en algebra. Mijn \u03b2<\/em> (b\u00e8ta)-vriendinnen hadden ook Grieks en Latijn (maar slechts 1 schrijver elk) en werden ge\u00ebxamineerd in natuur-\u00a0 en scheikunde (Physik, Chemie)<\/em> en wat wiskunde (Mathematik<\/em>) betreft in twee van de drie vakken stereometrie, goniometrie en analytische meetkunde (geometrie).
\nDeze mammoetpakketten werden gereduceerd.<\/p>\n

Niet dat de wet haar naam aan de examenomvang te danken had. Het was een ARP<\/a>-politicus die tegen was, die het wetsvoorstel minachtend een mammoetwet<\/em> noemde.<\/p>\n

Alles wat we tegenwoordig kennen – de basisschool, het vwo (het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs), waartoe het gymnasium \u03b1 <\/em>en \u03b2 <\/em>en het atheneum a en b (modernsprachlich<\/em>) behoren, … het havo<\/a>, mavo<\/a>, en vmbo<\/a>, is van n\u00e1 de mammoet<\/em><\/strong>.<\/p>\n

De kleuterschool (Kindergarten<\/em>) voor 4- en 5-jarigen werd later afgeschaft. Vierjarigen gaan tegenwoordig (vrijwillig) naar groep 1 van de basisschool; vijfjarigen gaan (verplicht) naar groep 2. Na groep 8 gaan ze naar het voortgezet onderwijs (weiterf\u00fchrende Schulen<\/em>).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Onze Taal maakt reclame voor de boekjes Mijn moeder zei altijd en (nieuw!) Mijn vader zei altijd … en levert meteen een paar prachtige voorbeelden van wat onze ouders zo zeiden: Lieverkoekjes worden niet gebakken (antwoord op: ik wil liever dit of dat…) – \u00b1 Es gibt keine Extrawurst Wat je niet lust, slik je […]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[720,3099,6940],"tags":[471,1542],"class_list":["post-14799","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-niederlande","category-sprachvergleich","category-wortschatz","tag-geschichte","tag-kultur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14799"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14799\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14935,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14799\/revisions\/14935"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}