{"id":15094,"date":"2017-12-13T10:16:38","date_gmt":"2017-12-13T09:16:38","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=15094"},"modified":"2017-12-11T18:16:55","modified_gmt":"2017-12-11T17:16:55","slug":"broodje-aap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2017\/12\/13\/broodje-aap\/","title":{"rendered":"Broodje aap"},"content":{"rendered":"

Wat fake news<\/em><\/a> is, weet tegenwoordig ook de grootste nitwit (Dummkopf<\/span><\/em>)<\/span><\/span><\/span><\/span>.
\nMaar een broodje aap<\/a>? Ja, dat is ook fake<\/em>!<\/p>\n

\"\"<\/a>

Sympathieke Surinaamse brulaap (Foto: JR)<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Deze uitdrukking hebben we te danken aan de schrijfster Ethel Portnoy<\/a> (1927\u20132004)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>: zij schreef in 1978 het boek Broodje aap. De folklore van de post-industri\u00eble samenleving.
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

Het titelverhaal heeft in het kort de volgende strekking. Een vrachtwagen van een fastfoodleverancier wordt van achteren aangereden. Hierdoor valt de achterklep open. De vrachtwagen zit zo vol dat een van de basisproducten voor de hamburgers naar buiten valt: het lijk van een aap! Bron<\/a><\/p><\/blockquote>\n

De dikke Van Dale spreekt van een meest\u00adal gru\u00adwe\u00adlijk, he\u00adden\u00addaags volks\u00adver\u00adhaal dat als \u2018waargebeurd\u2019 wordt ver\u00adteld en vaak ook wordt ge\u00adloofd, dat in\u00adspeelt op uni\u00adver\u00adse\u00adle ang\u00adsten en dat over de he\u00adle we\u00adreld als een soort my\u00adthe op\u00adduikt<\/span> –<\/span> brood\u00adje\u00adaap\u00adver\u00adhaal<\/span>, <\/span>stads\u00adle\u00adgen\u00adde<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span> <\/em><\/p>\n

<\/a>

Amada44, PD-self<\/p><\/div>\n

Een voorbeeld?
\nZimbabwaanse pastoor doet Jezus na en wordt opgegeten door krokodillen<\/a>…<\/span>
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nooit werd een aap in Nederland of Belgi\u00eb buiten de dierentuin (Zoo<\/em>) gezien – behalve deze halfaap<\/a> dan. Toch komen we dit dier ook in andere uitdrukkingen tegen.<\/p>\n

In de aap gelogeerd zijn<\/strong> betekent: in de penarie zitten<\/a> (in der Patsche sitzen<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>)
\nVoor aap staan<\/strong>: der Dumme sein, das Nachsehen haben
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>Iemand voor aap zetten:<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/strong> jemanden blo\u00dfstellen<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>
\nEn toen kwam de aap uit de mouw<\/strong>: die Katze aus dem Sack<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zouden Duitse spionnen ontmaskerd (entlarvt<\/em>) zijn door ze Scheveningse scheepsbeschuit<\/em> te laten uitspreken; dat lijkt me een mooi broodjeaapverhaal<\/strong>… – maar, ach, waarom niet?<\/p>\n

Het mooiste broodjeaapverhaal<\/strong> in mijn carri\u00e8re als docent Nederlands vernam ik uit de mond van een student: die harde -g (resp. -ch) die vanuit het diepste van een Hollandse keel gerocheld komt – die zouden de Nederlanders te danken hebben aan de Spaanse bezetter (1568-1648)… had iemand hem ooit verteld.<\/p>\n

Waarom kennen onze Belgische zuiderburen (de voormalige Spaanse Nederlanden nota bene) slechts die sympathieke zachchte -g<\/em>? (ich-Laut<\/em>)<\/p>\n

Apekool<\/strong><\/a>! (Quatsch, Bl\u00f6dsinn<\/em>) – Toch?
\nMeer weten over de harde en zachte -g? Luister naar Marc van Oostendorp<\/a>!<\/p>\n

Nog iets: voor een broodje krokodil<\/a> kun je in Belgi\u00eb terecht – en dat is geen broodje aap!<\/p>\n

\n

Fake news<\/em> is<\/strong> in het Nederlands enkelvoud: het nieuws, het NEPNIEUWS<\/strong><\/a>.
\nAuf Deutsch sind<\/strong> fake news<\/em>: Nachrichten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wat fake news is, weet tegenwoordig ook de grootste nitwit (Dummkopf). Maar een broodje aap? Ja, dat is ook fake!   Deze uitdrukking hebben we te danken aan de schrijfster Ethel Portnoy (1927\u20132004): zij schreef in 1978 het boek Broodje aap. De folklore van de post-industri\u00eble samenleving. Het titelverhaal heeft in het kort de volgende […]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10102,23484,3099,6940],"tags":[23510,23497],"class_list":["post-15094","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etymologie","category-idiom","category-sprachvergleich","category-wortschatz","tag-flora-fauna","tag-kulinarisch"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15094","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15094"}],"version-history":[{"count":43,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15094\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16423,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15094\/revisions\/16423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}