{"id":15529,"date":"2017-07-19T18:15:31","date_gmt":"2017-07-19T16:15:31","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=15529"},"modified":"2018-02-22T20:52:53","modified_gmt":"2018-02-22T19:52:53","slug":"ontbinden-neerkomen-bevallen-en-andere-verlossende-kraam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2017\/07\/19\/ontbinden-neerkomen-bevallen-en-andere-verlossende-kraam\/","title":{"rendered":"Ontbinden, neerkomen, bevallen en andere verlossende kraam"},"content":{"rendered":"

Voor \u041b\u0438\u043b\u0438\u044f<\/strong><\/span><\/p>\n

Negen maanden lang konden we de nieuwe wereldburger zien groeien. Zijn moeder lukte het nog een mooie presentatie te geven over de Boeroes in Suriname – daartoe ge\u00efnspireerd door o.a. Karin Sitalsings Boeroes. Een familiegeschiedenis van witte Surinamers<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Ooievaar, Storch, \u0430\u0438\u0441\u0442 (OSeveno, CC-BY-SA-4.0)<\/p><\/div>\n

Daarna was ze uitgerekend, zoals dat in het NL heet: der voraussichtliche Entbindungstermin (<\/em>datum van de bevalling) stand bevor<\/em>.<\/p>\n

Het Duitse entbinden<\/em> heeft natuurlijk te maken met het doorknippen van de navelstreng (Nabelschnur<\/em>). De bevalling is Nederlands voor Entbindung<\/em> of Geburt<\/em>.<\/p>\n

bevallen<\/b>*<\/abbr> [baren, behagen] {1265-1270 in de betekenis \u2018zo vallen dat men niet kan opstaan, bedlegerig worden, te beurt vallen\u2019; de betekenis \u2018behagen\u2019 1612} uit de betekenis \u2018te beurt vallen\u2019 moet in positieve zin de betekenis \u2018aanstaan\u2019 zijn voortgekomen, vgl.<\/abbr>bevallig<\/i><\/b>; van be-<\/i> + vallen<\/i><\/b>. De uitdrukking van een kind bevallen<\/i> is een verkorting van middelnederlands <\/b>bevallen ende van enen kinde genesen<\/i> [te bed gaan liggen en van een kind verlost worden]. Bron<\/a><\/p><\/blockquote>\n

Ziet u in deze uitleg de samenhang van de betekenis van bevallen (gefallen<\/em>) en bevallen (niederkommen<\/em>)?
\nOnze studente is bevallen van<\/strong><\/a> (niedergekommen mit<\/em>) een welgeschapen (gesunder<\/em>) <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>zoon.<\/p>\n

Waar?
\nAl slaat u me dood, ik zou het niet weten (und wenn Sie mich totschlagen, ich w\u00fcsste es wirklich nicht<\/em>); ik was er niet bij. Vermoedelijk in een verloskamer<\/strong> (Krei\u00dfsaal<\/em>) op de kraamafdeling<\/strong> (Entbindungsstation<\/em>)<\/span> <\/span>van een ziekenhuis. Geen idee of daarbij ook een vroedvrouw<\/a> (Hebamme<\/em>), dan wel een verloskundige (Geburtshelfer*in<\/em>) een rol heeft gespeeld.
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Het woord verlossen<\/strong> (erl\u00f6sen<\/em>) zal in dit verband geen probleem opleveren.
\nVoor kraam<\/em> geeft Van Dale als oorsprong: 1290<\/span> \u2018zeil\u00addoek, tent\u00adzeil, kraam\u00adpje, met gor\u00addijn af\u00adge\u00adslo\u00adten kraambed\u2019<\/span>, <\/span>ety\u00admo\u00adlo\u00adgie on\u00adze\u00adker. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>En zo komen we van het kraambed<\/strong> (afgesloten gordijn rond een bed) bij de marktkraam <\/strong>(Bude<\/em>)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

tent van hout en\/of doek waar\u00adin wa\u00adren te koop wor\u00adden aan\u00adge\u00adbo\u00adden, zo\u00adals op mark\u00adten, of waar\u00adin at\u00adtrac\u00adties wor\u00adden ge\u00adbo\u00adden, zo\u00adals op ker\u00admis\u00adsen<\/span><\/span><\/span><\/span>. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/p><\/blockquote>\n

En vandaar is het nog maar een stap naar kraam<\/strong> in de betekenis van Kram<\/em>: <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>dat komt <\/span>in<\/span><\/strong> zijn kraam te pas<\/strong> (<\/span>das passt ihm in den Kram<\/em>) en de <\/span>hele<\/span> kraam erbij neergooien<\/span><\/strong> (den ganzen Krempel hinschmei\u00dfen<\/em>).<\/span><\/span><\/span>
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

<\/a>

Beschuit met (oranje) muisjes (Rasbak, CC-BY-SA-3.0-migrated)<\/p><\/div>\n

We laten de hele santenkraam<\/strong> (den ganzen Kram<\/em>) voor wattie is en eten een beschuit met muisjes (ge\u00adsui\u00adker\u00adde anijs\u00adzaad\u00adjes als be\u00adleg van de be\u00adschuit\u00adjes waarop bij de ge\u00adboor\u00adte van een kind getrakteerd wordt) – wetend dat de kraamvrouw (W\u00f6chnerin<\/em>) + partner zielsgelukkig (\u00fcbergl\u00fccklich, <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>selig<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>) zijn met hun wolk van een baby<\/strong> (wonniges\/pr\u00e4chtiges Baby).<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em><\/p>\n

Een warm WELKOM – \u0434\u043e\u0431\u0440\u043e \u043f\u043e\u0436\u0430\u043b\u043e\u0432\u0430\u0442\u044c<\/span><\/strong> – voor Stanislav!
\n\u041c\u044b \u043f\u043e\u0437\u0434\u0440\u0430\u0432\u043b\u044f\u0435\u043c<\/span><\/span>!<\/span><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Voor \u041b\u0438\u043b\u0438\u044f Negen maanden lang konden we de nieuwe wereldburger zien groeien. Zijn moeder lukte het nog een mooie presentatie te geven over de Boeroes in Suriname – daartoe ge\u00efnspireerd door o.a. Karin Sitalsings Boeroes. Een familiegeschiedenis van witte Surinamers. Daarna was ze uitgerekend, zoals dat in het NL heet: der voraussichtliche Entbindungstermin (datum van […]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23484,3099,6940],"tags":[],"class_list":["post-15529","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-idiom","category-sprachvergleich","category-wortschatz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15529"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16806,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15529\/revisions\/16806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}