{"id":15654,"date":"2017-08-16T17:10:03","date_gmt":"2017-08-16T15:10:03","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=15654"},"modified":"2017-08-16T16:11:38","modified_gmt":"2017-08-16T14:11:38","slug":"de-scheiding-der-machten-die-gewaltenteilung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2017\/08\/16\/de-scheiding-der-machten-die-gewaltenteilung\/","title":{"rendered":"De scheiding der machten &#8211; die Gewaltenteilung"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Mehr_Demokratie.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/f\/f4\/Mehr_Demokratie.png\" alt=\"\" width=\"36\" height=\"36\" \/><\/a>Ik gebruik het <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2017\/07\/24\/mit-verlaub\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zomerreces<\/a> (<em>Sommerferien<\/em>) voor wat uitleg (en vertaling) van begrippen die onze studenten in het Nederlands vaak doen struikelen.<\/p>\n<p>Met de <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2017\/07\/22\/de-trias-politica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">trias politica<\/a> wordt dus de scheiding der machten bedoeld: <em>die Gewaltenteilung<\/em>.<br \/>\nNaast <strong>de rechterlijke macht<\/strong> (<span id=\"a400150\" class=\"ga\"><span class=\"gah\"><span class=\"gy gah1\"><span class=\"gv\"><span id=\"v58433\" class=\"gq gad\"><span class=\"gg\"><span class=\"gaj\"><a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Judikative\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>die Judikative<\/em><\/a>) <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>onderscheiden we <strong>de wetgevende macht<\/strong> (<span id=\"a568462\" class=\"ga\"><span class=\"gah\"><span class=\"gy gah1\"><span class=\"gv\"><span id=\"v84389\" class=\"gq gad\"><span class=\"gg\"><span class=\"gaj\"><a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Legislative\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>die Legislative<\/em><\/a>) <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>en <strong>de uitvoerende macht<\/strong> (<a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Exekutive\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span id=\"a507595\" class=\"ga\"><span class=\"gah\"><span class=\"gy gah1\"><span class=\"gv\"><span id=\"v73359\" class=\"gq gad\"><span class=\"gg\"><span class=\"gaj\">d<em>ie Exekutive<\/em><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a>).<\/p>\n<p>Onder de wetgevende macht verstaan we (tenminste in de landen waarover we het hier hebben) de gekozen volksvertegenwoordigers (op landelijk, gewestelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau). De uitvoerende macht wordt gevormd door diegenen die door de volksvertegenwoordiging (op de verschillende niveaus) daartoe de opdracht krijgen (tot de volgende verkiezingen). Klik op de links als u het preciezer wilt weten.<\/p>\n<p>Voor meer talige uitleg moeten we naar de verschillende politieke systemen in het taalgebied kijken. Allereerst het landelijk niveau.<\/p>\n<p><strong>Nederland<\/strong><br \/>\nDe wetgevende macht wordt gevormd door de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal samen met de regering (koning en ministers). De uitvoerende macht zijn de koning, de ministers en hun ambtenaren. Meer <a href=\"https:\/\/historiek.net\/trias-politica-in-nederland\/1145\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hier<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Belgi\u00eb<br \/>\n<\/strong>Bij onze zuiderburen wordt de wetgevende macht (op federaal niveau) gevormd door de koning, de Kamer van Volksvertegenwoordigers en de Senaat. Maar opgepast!<br \/>\nSinds 2014 is de Belgische senaat&#8230;<\/p>\n<blockquote><p>herleid tot een ontmoetingsplek tussen gewesten en gemeenschappen van het federale Belgi\u00eb. Op 24 april 2014 hield door het <a title=\"Vlinderakkoord\" href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Vlinderakkoord\">Vlinderakkoord<\/a> de uit rechtstreeks verkozen leden samengestelde senaat zijn laatste zitting. De uitvoerende macht ligt bij de koning en de ministers der federale regering. <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Senaat_(Belgi%C3%AB)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Bron<\/a><\/p><\/blockquote>\n<div style=\"width: 253px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:AssembleeSurinaam.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/9\/92\/AssembleeSurinaam.jpg\/315px-AssembleeSurinaam.jpg\" alt=\"\" width=\"243\" height=\"185\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Paramaribo, DNA-gebouw (PD-user)<\/p><\/div>\n<p><strong>Suriname<br \/>\n<\/strong>Suriname is sinds 1975 naar staatsvorm een presidenti\u00eble republiek &#8211; wat betekent dat de president (anders dan het staatshoofd in Nederland, Belgi\u00eb of de Bondsrepubliek) geen zuiver representatieve functie heeft (vergelijk Frankrijk) &#8211; en naar regeringsvorm een parlementaire democratie. Er is een eenkamerparlement, de <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/De_Nationale_Assembl%C3%A9e\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nationale Assembl\u00e9e<\/a> (DNA): de wetgevende macht. De uitvoerende macht wordt gevormd door: de regering, bestaande uit de president, de vicepresident en de ministers. De president en vicepresident worden gekozen door de Nationale Assembl\u00e9e.<br \/>\nDe gekozen regeringen werden overigens twee keer door het leger naar huis gestuurd: de eerste staatsgreep vond plaats in <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Desi_Bouterse#Sergeantencoup\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">1980<\/a> en de staatsgreep van 1990 ging de geschiedenis in als de <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Telefooncoup\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">telefoon- of kerstcoup<\/a>. Zie ook deze <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2017\/07\/22\/de-trias-politica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">blogbijdrage<\/a>.<\/p>\n<p><strong>De Bondsrepubliek Duitsland<br \/>\n<\/strong>Ter vergelijking zij erop gewezen dat op (landelijk, federaal, bonds-) niveau de wetgevende macht in Duitsland bij de Bondsdag en de Bondsraad (<em>Bundestag-Bundesrat<\/em>) ligt. De uitvoerende o.a. bij het staatshoofd (Frank-Walter Steinmeier: de bondspresident), de bondskanselier (Angela Merkel) en de ministers.<\/p>\n<p style=\"text-align: right\">Wordt vervolgd.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ik gebruik het zomerreces (Sommerferien) voor wat uitleg (en vertaling) van begrippen die onze studenten in het Nederlands vaak doen struikelen. Met de trias politica wordt dus de scheiding der machten bedoeld: die Gewaltenteilung. Naast de rechterlijke macht (die Judikative) onderscheiden we de wetgevende macht (die Legislative) en de uitvoerende macht (die Exekutive). Onder de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2983,720,3099,64050,6940],"tags":[116,71811],"class_list":["post-15654","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-belgien","category-niederlande","category-sprachvergleich","category-suriname","category-wortschatz","tag-politik","tag-staatssystem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15654"}],"version-history":[{"count":26,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15907,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15654\/revisions\/15907"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}