{"id":17072,"date":"2018-06-27T08:12:49","date_gmt":"2018-06-27T06:12:49","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=17072"},"modified":"2018-06-27T12:09:58","modified_gmt":"2018-06-27T10:09:58","slug":"wat-betekent-koloniaal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2018\/06\/27\/wat-betekent-koloniaal\/","title":{"rendered":"Wat betekent \u201akoloniaal\u2018?"},"content":{"rendered":"

\u201eDankzij de migratiecrisis krijgt \u201akoloniaal\u2018 een nieuwe betekenis.\u201c Dat schrijft lexicograaf Ton den Boon<\/a> op de website van Trouw<\/a>. Zijn voorbeeld: De kritiek op Europese politici die opvangcentra voor migranten of vluchtelingen buiten Europa willen opzetten. Er wordt vaak gezegd dat dit een \u2018koloniaal\u2019 voorstel zou zijn.
\nVolgens Den Boon zijn deze kampen \u201cwel wat anders dan de voormalige wingewesten\u201d in de koloniale tijd. Het zou hier gaan om \u201chet ten eigen bate uitoefenen van economische of politieke druk of invloed door grootmachten (zoals Amerika, China en de EU) op en in andere, minder machtige landen\u201d. Met andere woorden: de betekenis van \u201akoloniaal\u2018 wordt uitgebreid. Europa tracht niet alleen economische winst uit andere delen van de wereld te slaan, maar het wil zich ook het machtsverschil met andere landen ten nutte maken en daaruit politiek voordeel halen.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Kolonialiteit, 1922 in Indonesi\u00eb. (Tropenmuseum, CC-BY-SA 3.0)<\/p><\/div>\n

De vraag is echter: is dit een nieuwe betekenis? Als dat zo was, zou dat betekenen dat het Europese kolonialisme slechts een economisch project was. Maar wij weten inmiddels dat de strategie\u00ebn achter de koloniale expansie meer waren dan de uitbuiting van koloni\u00ebn. Economische winsten waren uiteraard een heel belangrijke doelstelling, o.a. omdat de groeiende Europese bevolking op die manier voedsel, grondstoffen en ook arbeidskracht (met name slaven) wist te verkrijgen. Toch was het kolonalisme altijd evenzeer een politiek project. Het in bezit nemen van nieuwe koloni\u00ebn, de verovering van koloni\u00ebn van concurrerende Europese landen en het gebruik van gebieden, mensen en ressourcen als onderhandelingstroef was een belangrijke factor in de eeuwenlange wedstrijd tussen grote en minder grote machten in Europa.<\/p>\n

De politieke invloed op en door de koloni\u00ebn was dus – naast of in verband met de economische dimensie – altijd deel van het koloniale systeem. Dit omvatte ook altijd het onder druk zetten van lokale machten om eigen politieke doelen te bereiken. Als politici vandaag het cynische en strategische gebruik van vluchtelingen en van politieke en economische afhankelijkheid \u2018koloniaal\u2019 noemen, dan is dit in de enge zin van het woord correct en historisch gepast.<\/p>\n

Ton den Boon wijst er verder op dat \u201cdit woord onder invloed van het Engels aan het inburgeren is.\u201d Dat lijkt me weinig waarschijnlijk want de vrij ruime betekenis van \u2018koloniaal\u2019 bestaat in het Nederlands en in het Engels al heel lang. Dat geldt ook voor andere talen, zie bv. de discussie rond het gedrag van Frankrijk in \u2018Fran\u00e7afrique<\/a>\u2019, de politieke en militaire verwikkeling met dictaturen en crises die vaak ook \u2018colonial\u2019 wordt genoemd. De Van Dale en ook de etymologiebank<\/a> vermelden inderdaad dat het woord uit het Engels is overgenomen \u2013 maar met een bewijsplaats van ongeveer 200 jaar geleden. De omschrijving van de betekenis van \u2018koloniaal\u2019 in het woordenboek (waarvoor Den Boon zelf werkt) bevat niet meer dan \u201cbe\u00adtrek\u00adking heb\u00adbend op, van een ko\u00adlo\u00adnie of de ko\u00adlo\u00adni\u00ebn, daar\u00adtoe be\u00adho\u00adrend\u201d. Dat is niet bijzonder specifiek, in elk geval is er geen beperking tot de economische dimensie van kolonialisme of een uitsluiting van politieke druk op lokale machten. Ter herinnering: de Van Dale is anders graag ietwat t\u00e9 specifiek<\/a> wat koloniale begrippen betreft.<\/p>\n

In de laatste alinea vermeldt Ton den Boon echter heel kort een ontwikkeling die inderdaad een belangrijke verandering in het gebruik van het adjectief \u2018koloniaal\u2019 toont: de bijzonder perfide verdraaiing van de feiten door met name extreemrechtse politici die achter de migratie naar Europa een \u2018koloniale\u2019 ontwikkeling zien. Dit is volgens mij inderdaad een poging om doelgericht een nieuwe betekenis van het woord te ontwikkelen: een omkering van de logica waarin ineens de rijke en machtige Europese landen en maatschappijen in de rol van het slachtoffer worden gepresenteerd, uitgebuit en onderworpen. Deze strategische verschuiving van de semantiek was misschien een beter onderwerp voor het artikel van Den Boon geweest.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eDankzij de migratiecrisis krijgt \u201akoloniaal\u2018 een nieuwe betekenis.\u201c Dat schrijft lexicograaf Ton den Boon op de website van Trouw. Zijn voorbeeld: De kritiek op Europese politici die opvangcentra voor migranten of vluchtelingen buiten Europa willen opzetten. Er wordt vaak gezegd dat dit een \u2018koloniaal\u2019 voorstel zou zijn. Volgens Den Boon zijn deze kampen \u201cwel wat […]<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,6940],"tags":[471,116],"class_list":["post-17072","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allgemein","category-wortschatz","tag-geschichte","tag-politik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17072","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17072"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17095,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17072\/revisions\/17095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}