{"id":1758,"date":"2014-04-25T10:40:16","date_gmt":"2014-04-25T08:40:16","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=1758"},"modified":"2014-04-25T10:33:53","modified_gmt":"2014-04-25T08:33:53","slug":"werk-ze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/04\/25\/werk-ze\/","title":{"rendered":"Werk ze!"},"content":{"rendered":"<p>Wij hebben op de afdeling de goede gewoonte om samen te lunchen. Gesterkt door een warme maaltijd (nee, hier <a href=\"https:\/\/www.ivnnl.com\/nieuws.php?c=14&amp;id=349\" target=\"_blank\">geen boterhammen<\/a>!) keren we even later terug naar onze werkplek. En voor we weer aan de slag gaan, zegt er meestal wel iemand bemoedigend: <strong>&#8222;werk ze!&#8220; <\/strong>(Du. <em>frohes Schaffen!<\/em>). Ik zeg dat niet. Mijn Belgische collega&#8217;s ook niet. Of het ons aan arbeidsmotivatie ontbreekt? Of gunnen we mekaar geen succes of plezier bij het werken? Nee hoor. De informele uitdrukking <em>werk ze!<\/em> is in Belgi\u00eb gewoon niet gebruikelijk. En <em>eet ze!<\/em> (Du. <em>Mahlzeit!<\/em>), <em>slaap ze!<\/em> (Du. s<em>chlaf sch\u00f6n!<\/em>) en aanverwanten ook niet. In Belgi\u00eb klinken deze wensen anders: <em>nog goed werken!<\/em>, <em>veel succes\/plezier!<\/em>, <em>smakelijk!<\/em>, <em>slaapwel!<\/em>.<\/p>\n<div style=\"width: 170px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gluecksklee_%28transparent_background%29.png\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"  \" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/b\/bc\/Gluecksklee_%28transparent_background%29.png\" width=\"160\" height=\"150\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Klaverblad als gelukssymbool (Foto: Kolossos\/Lvova, CC BY-SA 3.0)<\/p><\/div>\n<p>Wat is <em>werk ze!<\/em> eigenlijk voor een constructie? Volgens <a href=\"https:\/\/taaladvies.net\/taal\/advies\/vraag\/906\/werkse_werkze_werk_ze\/\" target=\"_blank\"><em>taaladvies.net<\/em><\/a> is het een zogenaamde <strong>succesimperatief<\/strong>. Het is een vaste combinatie van een werkwoord in de imperatief (<em>werk<\/em>, <em>eet<\/em>, <em>slaap<\/em> etc.) en het persoonlijk voornaamwoord<em> ze<\/em>. De functie van <em>ze<\/em> is niet duidelijk. Van Dale noemt het een &#8218;loos object&#8216; (Du. <em>semantisch leeres Objekt<\/em>) omdat het niet naar iets concreets verwijst. Met <em>werk\/slaap\/eet ze<\/em> wens je iemand veel succes of plezier bij datgene wat hij\/zij van plan is. Daarom komt de succesimperatief eigenlijk alleen voor met werkwoorden die een positief gewaardeerde handeling weergeven &#8211; aldus de taaladviespagina&#8217;s. Maar welke werkwoorden dan precies in aanmerking komen, is niet zo gemakkelijk te bepalen (zeker voor een niet-moedertaalspreker, maar ook voor sprekers uit Belgi\u00eb). Bij <em>eten<\/em> en <em>sporten<\/em> voel ik persoonlijk een sterke positieve waardering, maar bij\u00a0<em>vergaderen<\/em> en <em>studeren<\/em> heel wat minder. Bij <em>vergader ze!<\/em> en <em>studeer ze!<\/em> (voorbeelden uit <a href=\"https:\/\/onzetaal.nl\/taaladvies\/advies\/werk-ze-werkze-werkse\" target=\"_blank\">taaladvies<\/a> van <em>Onze Taal<\/em>) wens je iemand volgens mij vooral sterkte bij het uitzitten van die vervelende vergadering (Du. <em>Versammlung<\/em>) of bij het volhouden van dat ellendige blokken (Du. <em>pauken<\/em>).<\/p>\n<p>En <em>geniet ze!<\/em> &#8211; is dat een goeie constructie? Ik hou het voor de zekerheid maar gewoon bij <em>prettig weekend!<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wij hebben op de afdeling de goede gewoonte om samen te lunchen. Gesterkt door een warme maaltijd (nee, hier geen boterhammen!) keren we even later terug naar onze werkplek. En voor we weer aan de slag gaan, zegt er meestal wel iemand bemoedigend: &#8222;werk ze!&#8220; (Du. frohes Schaffen!). Ik zeg dat niet. Mijn Belgische collega&#8217;s [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1833,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23484,720,23488],"tags":[],"class_list":["post-1758","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-idiom","category-niederlande","category-sprachvariation"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1833"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1758"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1758\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1818,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1758\/revisions\/1818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}