{"id":18150,"date":"2020-02-13T08:43:04","date_gmt":"2020-02-13T07:43:04","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=18150"},"modified":"2020-02-13T12:36:52","modified_gmt":"2020-02-13T11:36:52","slug":"400-jaar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2020\/02\/13\/400-jaar\/","title":{"rendered":"400 jaar!"},"content":{"rendered":"<p>Aanstaande zondag is het 400 jaar geleden dat Friedrich Wilhelm I van Brandenburg (1620 &#8211; 1688) werd geboren.<a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Gerrit_van_Honthorst_-_Portret_van_Friedrich_Wilhelm_I,_keurvorst_van_Brandenburg_(1620-1688)_en_zijn_echtgenote_Louise_Henriette_van_Nassau_(1627-1667).jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/fc\/Gerrit_van_Honthorst_-_Portret_van_Friedrich_Wilhelm_I%2C_keurvorst_van_Brandenburg_%281620-1688%29_en_zijn_echtgenote_Louise_Henriette_van_Nassau_%281627-1667%29.jpg\/393px-Gerrit_van_Honthorst_-_Portret_van_Friedrich_Wilhelm_I%2C_keurvorst_van_Brandenburg_%281620-1688%29_en_zijn_echtgenote_Louise_Henriette_van_Nassau_%281627-1667%29.jpg\" alt=\"\" width=\"233\" height=\"283\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Zo!<\/strong><\/p>\n<p>En wie is de vrouw aan de zijde van de grote keurvorst (<em>Kurf\u00fcrst<\/em>) op dit portret van Gerard van Honthorst?<br \/>\nDat is Louise Henri\u00ebtte van Nassau, de dochter van &#8222;onze&#8220; Frederik Hendrik.<\/p>\n<p><strong>Hoe dat?<\/strong><\/p>\n<p>Nou, Friedrich Wilhelm had in zijn jeugd (1634-1638) een paar jaar in de Republiek doorgebracht, in Leiden colleges gevolgd en was kind aan huis (<em>fand ein zweites Zuhause<\/em>) bij de Oranjes &#8211; familie ook, want zijn oma <a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Luise_Juliana_von_Oranien-Nassau\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Louise Juliana van Nassau<\/a> was een dochter van de Vader des Vaderlands: Willem van Oranje. En in het bevriende buurland had hij het een en ander geleerd: met mensenhandel viel geld te verdienen. In 1683 werd aan de Afrikaanse Goudkust (nu Ghana) het fort <a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Fort_Gro%C3%9F_Friedrichsburg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Gro\u00df Friedrichsburg<\/a> opgericht: een belangrijke overslagplaats voor de Europese slavenhandel.<br \/>\nIn 1718 werd het fort aan de Nederlanders verkocht, die de mensenhandel voortzetten.<\/p>\n<p><strong>Wat nog?<\/strong><\/p>\n<div style=\"width: 256px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Schloss_Oranienburg_-_Jan_2013.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/8\/86\/Schloss_Oranienburg_-_Jan_2013.jpg\/320px-Schloss_Oranienburg_-_Jan_2013.jpg\" alt=\"\" width=\"246\" height=\"164\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Avda, CC-BY-SA-3.0<\/p><\/div>\n<p>Voor Friedrich Wilhelms echtgenote werd in het Amt Botzow een paleis (<em>Schloss<\/em>) gebouwd en de plek omgedoopt tot <a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Schloss_Oranienburg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Oranienburg<\/a>.<br \/>\nIn de 20e eeuw zijn in het Oranienburgse stadsdeel Sachsenhausen 30.000 tot 50.000 mensen om het leven gekomen of gebracht.<\/p>\n<p>Het portret van Friedrich Wilhelm en zijn Louise Henri\u00ebtte hangt in het Haagse Mauritshuis (het mooiste museum van NL). Dat huis werd in de 17e eeuw al &#8222;suikerpaleis&#8220; genoemd: Johan Maurits van Nassau Siegen verdiende als gouverneur van <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/06\/17\/nederlands-brazilie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nederlands-Brazili\u00eb<\/a> zijn geld ook in de zogenaamde <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Trans-Atlantische_driehoekshandel\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">driehoekshandel<\/a> &#8211; mensen uit Afrika en suikerplantages). Met Friedrich Wilhelm was hij verwant en bevriend. Na zijn verblijf in Brazili\u00eb werd hij Friedrich Wilhelms stadhouder in Kleef.<\/p>\n<div style=\"width: 268px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:PM_Caputh_asv2018-06_img05.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/2\/2e\/PM_Caputh_asv2018-06_img05.jpg\/320px-PM_Caputh_asv2018-06_img05.jpg\" alt=\"\" width=\"258\" height=\"145\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Schloss Caputh (A.Savin)<\/p><\/div>\n<p>Iets ten zuiden van Berlijn staat het oudste paleis uit de tijd van Friedrich Wilhelm: <a href=\"https:\/\/www.spsg.de\/schloesser-gaerten\/objekt\/schloss-schlossgarten-caputh\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Caputh<\/a>!<br \/>\nZijn nakomeling koning Friedrich Wilhelm I. (<em>Soldatenk\u00f6nig<\/em>) liet de zomereetzaal Hollands <a href=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/a\/a7\/15-07-05-Schlo%C3%9F-Caputh-RalfR-N3S_1623_4_5_6_7_8_9.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">betegelen<\/a>.<\/p>\n<p>Enfin, komende zondag is het feest in het <a href=\"https:\/\/www.spsg.de\/aktuelles\/veranstaltung\/geburtstagsaudienz-beim-grossen-kurfuersten\/tid\/7492\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Schlossmuseum Oranienburg<\/a> en eveneens in <a href=\"https:\/\/www.spsg.de\/aktuelles\/veranstaltung\/geburtstagsblumen-fuer-den-grossen-kurfuersten\/tid\/7491\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Schloss Caputh<\/a><em>.<br \/>\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aanstaande zondag is het 400 jaar geleden dat Friedrich Wilhelm I van Brandenburg (1620 &#8211; 1688) werd geboren. Zo! En wie is de vrouw aan de zijde van de grote keurvorst (Kurf\u00fcrst) op dit portret van Gerard van Honthorst? Dat is Louise Henri\u00ebtte van Nassau, de dochter van &#8222;onze&#8220; Frederik Hendrik. Hoe dat? Nou, Friedrich [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[720,6940],"tags":[71795,471,71806],"class_list":["post-18150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-niederlande","category-wortschatz","tag-gastbeitrag","tag-geschichte","tag-wie-is-wie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18150"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18202,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18150\/revisions\/18202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}