{"id":3973,"date":"2014-09-02T11:46:34","date_gmt":"2014-09-02T09:46:34","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=3973"},"modified":"2018-03-02T00:19:34","modified_gmt":"2018-03-01T23:19:34","slug":"de-stok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/09\/02\/de-stok\/","title":{"rendered":"De stok"},"content":{"rendered":"

De tijden dat stoute (ungezogene<\/em>) leerlingen er in de school met de stok van langs kregen (Pr\u00fcgel beziehen<\/em>) zijn in onze contreien gelukkig pass\u00e9.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Jan Steen: Schoolklas (Foto: ArtDaily.org, PD-Art)<\/p><\/div>\n

Maar ook in de 17e eeuw waren er al leraren die het qua tucht en orde niet zo nauw namen en (letterlijk) een oogje dichtknepen: de schoolklas van Jan Steen (links) lijkt frappant veel op zijn spreekwoordelijke huishouden<\/a>.<\/p>\n

De stok heeft overleefd in talrijke uitdrukkingen. Ik wil er een paar noemen. Je kunt het aan de stok krijgen<\/strong> met iemand (aneinandergeraten<\/em>). Je kunt ook iemand een stok <\/strong> (einen Kn\u00fcppel) <\/em>tussen de benen gooien<\/strong> of een stok in het wiel steken<\/strong> (in die Quere kommen<\/em>). Er zijn verstokte<\/strong>\u00a0vrijgezellen<\/strong> (eingefleischte Junggesellen<\/em>) die je met geen stok<\/strong> het huwelijksbootje in krijgt (keine zehn Pferde bringen sie dahin<\/em>).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Jean-Luc Dehaene (Foto: Michel Vuijlsteke, CC BY 2.5)<\/p><\/div>\n

En dan hebben we nog de stok achter de deur<\/strong> (Druckmittel f\u00fcr den Notfall<\/em>). Ik meen me te herinneren in een Franstalige Belgische krant over de toenmalige premier Jean-Luc Dehaene gelezen te hebben: il m\u00e8ne une politique du stok achter de deur<\/em>. Mooi toch?! Dat is Belgi\u00eb op zijn best!<\/p>\n

Wat nog?
\nU herinnert zich dat Hugo de Groot (Grotius<\/em>) in een boekenkist<\/a> uit gevangenschap ontvluchtte? Zoveel geluk was zijn tijdgenoot Johan van Oldenbarnevelt<\/a> (1547-1619), raadpensionaris van de Staten van Holland<\/span>, niet beschoren (verg\u00f6nnt<\/em>). Hij werd terechtgesteld<\/a> (hingerichtet<\/em>). Maar we hebben nog het stoksken<\/em><\/a>, waarop steunend Johan het schavot beklom.<\/p>\n

Zo, dat was het voor vandaag.
\nIk ben dan wel niet meer piep maar<\/strong> ook <\/strong>nog niet stok<\/strong> (piepjong, stokoud); op een doordeweekse dag ga ik toch graag met de kippen op stok<\/strong> (zu Bett<\/em>).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De tijden dat stoute (ungezogene) leerlingen er in de school met de stok van langs kregen (Pr\u00fcgel beziehen) zijn in onze contreien gelukkig pass\u00e9. Maar ook in de 17e eeuw waren er al leraren die het qua tucht en orde niet zo nauw namen en (letterlijk) een oogje dichtknepen: de schoolklas van Jan Steen (links) […]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23484,3099,6940],"tags":[1542],"class_list":["post-3973","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-idiom","category-sprachvergleich","category-wortschatz","tag-kultur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3973","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3973"}],"version-history":[{"count":53,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16847,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3973\/revisions\/16847"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}