{"id":4989,"date":"2014-10-04T10:00:15","date_gmt":"2014-10-04T08:00:15","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=4989"},"modified":"2014-09-30T13:49:03","modified_gmt":"2014-09-30T11:49:03","slug":"kapotje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/10\/04\/kapotje\/","title":{"rendered":"Kapotje"},"content":{"rendered":"<p>Een Duitse vriend was stomverbaasd toen hij in de Nederlandse ondertiteling bij een film &#8218;<strong>kapotje<\/strong>&#8218; zag staan toen de sprekers het over een condoom hadden. &#8222;Gekke Nederlanders! Je wilt toch juist ni\u00e9t dat het <strong>kapot<\/strong> gaat?&#8220;, was zijn redenering. Ik kon hem geen ongelijk geven. Dat moeten we dus even uitzoeken.<\/p>\n<div style=\"width: 240px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Pr%C3%A9servatif_enroul%C3%A9.jpg\" target=\"_blank\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"     \" alt=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/2\/23\/Pr%C3%A9servatif_enroul%C3%A9.jpg\" width=\"230\" height=\"173\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Condoom (Foto: B\u00e9a on fr.wikipedia, PD-self)<\/p><\/div>\n<p><em>Kapotje<\/em> voor &#8218;condoom&#8216; behoort tot het informele taalgebruik en komt voor sinds het eind van de 19de eeuw. De <a href=\"https:\/\/www.etymologiebank.nl\/trefwoord\/kapotje\" target=\"_blank\">etymologiebank<\/a> leert ons dat de Nederlandse diminutief <em>kapotje<\/em> verwant is met het Franse <em>capote<\/em>, een &#8217;soldatenmantel met capuchon&#8216; (vgl. <em>kapotjas <\/em>en <em>kapothoed<\/em>; Du. <em>Kapotte<\/em>). Specifiek is <em>kapotje<\/em> een verkorting van de Franse vaste verbinding <i>capote anglaise<\/i> (letterlijk: Engelse beschermkap). Dat de Fransen het een Engels kapje noemen, kan te maken hebben met het feit dat het eerste moderne rubberen condoom uit Engeland kwam. Duitsers daarentegen situeren het condoom in Frankrijk: zij noemen het een <em>Pariser<\/em>&#8230; Die tegenstrijdigheid heeft <a href=\"https:\/\/www.arte.tv\/fr\/le-mot-la-capote-anglaise\/1008204,CmC=1008200.html\" target=\"_blank\">Arte<\/a> al eens besproken.<\/p>\n<p>Hoe dan ook, er zou wel degelijk een <a href=\"https:\/\/www.etymologiebank.nl\/trefwoord\/kapot\" target=\"_blank\">etymologisch<\/a> verband kunnen zijn tussen <em>kapotje<\/em> &#8218;condoom&#8216; en het adjectief <em>kapot<\/em> &#8217;stuk, gebroken&#8216; (Du. <em>kaputt<\/em>), maar daarover bestaat twijfel bij de etymologen. Dat kunnen wij niet ophelderen, maar zoveel weten we wel: als je kapotje kapot is, zit je misschien straks <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/07\/28\/gebakken-peren\/\" target=\"_blank\">met de gebakken peren<\/a> &#8211; tenzij je <a href=\"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/08\/17\/zingt-u-ook-zo-graag\/\" target=\"_blank\">voor het zingen de kerk uit<\/a> gaat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Een Duitse vriend was stomverbaasd toen hij in de Nederlandse ondertiteling bij een film &#8218;kapotje&#8218; zag staan toen de sprekers het over een condoom hadden. &#8222;Gekke Nederlanders! Je wilt toch juist ni\u00e9t dat het kapot gaat?&#8220;, was zijn redenering. Ik kon hem geen ongelijk geven. Dat moeten we dus even uitzoeken. Kapotje voor &#8218;condoom&#8216; behoort [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1833,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10102,720,6940],"tags":[23504],"class_list":["post-4989","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etymologie","category-niederlande","category-wortschatz","tag-diminutiv"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1833"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4989"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5008,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4989\/revisions\/5008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}