{"id":5041,"date":"2014-10-14T10:00:14","date_gmt":"2014-10-14T08:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=5041"},"modified":"2014-10-10T10:54:10","modified_gmt":"2014-10-10T08:54:10","slug":"voor-de-moment-op-tschool-merci-voor-de-kado","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2014\/10\/14\/voor-de-moment-op-tschool-merci-voor-de-kado\/","title":{"rendered":"voor de moment op tschool. merci voor de kado."},"content":{"rendered":"

Tot voor kort was de slogan van de stad Antwerpen: tstad is van iedereen<\/strong>. U dacht dat het lidwoord bij stad de<\/em> is? Dat klopt, maar niet in Antwerpen – en bij uitbreiding in Vlaanderen. Daar hoor je wel vaker verrassend lidwoordgebruik. Iets wordt opgezocht in de woordenboek<\/em> en op de markt koop je iets aan het kraam<\/em>. Het zijn precies dit soort fouten die het label „Vlaams“ en „slecht“ krijgen op school, op het school<\/em> eigenlijk.<\/p>\n

Een paar recente voorbeelden van tweets uit Belgi\u00eb tonen dat het gebruik van het „alternatieve lidwoord“ zowel in de formelere als informelere vormen van tussentaal voorkomt:<\/p>\n

\n

nu ist toch spijtig dak niemeer in kortrijk\u00a0op tschool<\/em>\u00a0zit (Charlotte Dendievel, 2 oktober 2014),<\/p>\n<\/blockquote>\n

waarin\u00a0dak<\/em>\u00a0de samentrekking is van\u00a0dat ik<\/em>, met t<\/em>-deletie zoals die vaak voorkomt in tussentaal. Ook in ist (is<\/em> het),\u00a0niemeer (niet meer)<\/em> <\/em>en\u00a0tschool (het school) <\/em>zie je een\u00a0samentrekking.<\/p>\n

Man man triestig Club voor de moment<\/em>! (Mathias Vo, 5 oktober 2014)<\/p><\/blockquote>\n

over een match van Club Brugge die niet liep zoals deze fan wenste. Man man<\/em> is D. mannomann<\/em>, in Nederland waarschijnlijk eerder tjongejonge<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Belgische wafel (Foto: David Monniaux, CC BY-SA 3.0)<\/p><\/div>\n

Werchter, waar is het kraam<\/em> met warme wafels heen? \u00a0(Steven Lemmens, 6 juli 2014)<\/p>\n

Als we nu eens „opstaan“ schrappen uit de woordenboek<\/em>! (Nicolas Caeyers, 3 oktober 2014)<\/p><\/blockquote>\n

Bij de meeste woorden weten we wel dat het een fout lidwoordgebruik is, maar met de kraam<\/em> heb ik bijvoorbeeld zelf nog steeds last. Ik herinner me ook het moment waarop ik voor het eerst de<\/em> kraam zag (vijfde leerjaar, in de les Taalzorg) en vind het elk semester nog moeilijk om mijn studenten te leren dat ze „bij de viskraam maatjes (D. Matjes<\/em>) kopen kunnen“. Een persoonlijk trauma, waarschijnlijk. En om te checken of het echt wel klopt, dat gekke de<\/em> kraam, een Nederlandse tweet met de standaardvorm:<\/p>\n

\n

Vandaag stonden we op de braderie in de Huesmolen. Heerlijk weer en gezellige mensen aan de kraam.<\/strong> (Leuke Kadootjes, 4 oktober 2014)<\/p>\n<\/blockquote>\n

Bij een afwijkend lidwoordgebruik hoort uiteraard ook een afwijkende adjectiefverbuiging (de mooie kraam, het mooi\/schoon kraam<\/em>) en een ander bezittelijk voornaamwoord (onze stad, ons stad<\/em>). Uit het advies van Taaltelefoon<\/a> deze week:<\/p>\n

Telefoonnummer <\/em>is een het<\/em>-woord: het telefoonnummer<\/em>. De telefoonnummer <\/em>is geen standaardtaal.
\nBij het<\/em>-woorden is ons<\/em> de correcte vorm: ons telefoonnummer<\/em> (…)<\/p><\/blockquote>\n

De Antwerpse slogan met de Belgische vorm ‚t Stad<\/em> werd trouwens geschrapt, en wel bijna onmiddellijk na de intrede van Bart De Wever (NVA) in het Schoon Verdiep<\/em> (de mooie verdieping, namelijk dat deel van het Antwerpse Stadhuis dat voor de burgemeester bestemd is). De stad was blijkbaar\u00a0niet meer van iedereen<\/a>.<\/p>\n

Voor mensen die met Duits vertrouwd zijn, zijn er wel een paar aandachtspunten bij lidwoordgebruik. Niet altijd is het namelijk zo eenvoudig als je het in de eerste les leert (die<\/em> en der<\/em> zijn de<\/em> en das<\/em> is het<\/em>). Een paar uitzonderingen op een rijtje, omdat ook gevorderde sprekers er steeds weer problemen mee blijken te hebben:<\/p>\n

de knie – das Knie
\nhet antwoord – die Antwort
\nde c – das C
\nhet apparaat – der Apparat
\nde muesli – das M\u00fcsli
\nhet nummer – die Nummer
\nhet verschil – der Unterschied<\/p>\n

Een lijst vind je bijvoorbeeld hier<\/a>.<\/p>\n

Over de onbepaalde lidwoorden (een<\/em>, maar in tussentaal ook vaak nen, ne<\/em>) leest u dan een andere keer.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tot voor kort was de slogan van de stad Antwerpen: tstad is van iedereen. U dacht dat het lidwoord bij stad de is? Dat klopt, maar niet in Antwerpen – en bij uitbreiding in Vlaanderen. Daar hoor je wel vaker verrassend lidwoordgebruik. Iets wordt opgezocht in de woordenboek en op de markt koop je iets […]<\/p>\n","protected":false},"author":1839,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23502,2983,720,23488],"tags":[],"class_list":["post-5041","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aussprache","category-belgien","category-niederlande","category-sprachvariation"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5041","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1839"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5041"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5041\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5062,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5041\/revisions\/5062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5041"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5041"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5041"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}