{"id":7000,"date":"2015-03-09T08:08:52","date_gmt":"2015-03-09T07:08:52","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=7000"},"modified":"2017-01-08T13:40:32","modified_gmt":"2017-01-08T12:40:32","slug":"brandtschoon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/03\/09\/brandtschoon\/","title":{"rendered":"Brand(t)schoon"},"content":{"rendered":"

Knotsgek (bekloppt<\/span>, <\/span>\u00fcbergeschnappt<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>) – poeslief (\u00fcbertrieben freundlich<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>) – piekfijn – pikdonker<\/a> (pik = pek = Pech, <\/em>vergl. pechschwarz; <\/em>hier: Stockdunkel<\/span> <\/span><\/span><\/span><\/span> ) – <\/em>bloedserieus<\/a> (todernst<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>)<\/span> – knalrood<\/a>: allemaal adjectieven die door een voorgesteld substantief versterkt worden. De woordvorming zal Duitstaligen bekend voorkomen. Het is in het Duits niet anders.<\/p>\n

Ik heb natuurlijk altijd als ik blogpostjes schrijf de Van Dale geopend (de Dikke en de tweetalige). Vandaag een leuke ontdekking gedaan…<\/p>\n

In de Dikke Van Dale zocht ik het adjectief brandschoon<\/em>. Ik ken de betekenis uiteraard en de uitleg geheel schoon; geheel nuchter, zonder enige alcohol of dope te hebben gebruikt<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em> <\/span><\/span>verbaasde me niet. Toch even in de tweetalige Van Dale brandschoon<\/em> checken: blitzsauber, makellos, eine reine Weste haben <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>en het voorbeeld (dat evenals de Nederlandse versie van reine Weste<\/em> in de Dikke bij het lemma brandschoon<\/em> ontbreekt)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>: een brandschoon <\/span><\/strong>verleden<\/strong> – <\/span>eine makellose Vergangenheit.
\n<\/span><\/em>Een double check:<\/span> <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>de Nederlands-Engelse Van Dale geeft voor brandschoon<\/em> de vertaling: spotless,<\/em> blameless<\/span>, <\/span>innocent<\/span>, clean<\/span>.<\/span><\/span><\/em> Op de woordcombinatie brandschoon verleden<\/em> wordt niet gewezen<\/span><\/span>.<\/span><\/span>
\n<\/span><\/span><\/em>Zoek ik omgekeerd<\/span><\/span><\/span> <\/span>in de Duits-Nederlandse<\/span><\/span> Van Dale, dan krijg ik bij reine Weste<\/em>: niets op zijn kerfstok hebben<\/span>, <\/span>van onbesproken gedrag<\/a> zijn<\/span><\/span><\/span><\/span>; een makelloser Ruf<\/em> is een vlekkeloze reputatie (weet u dat ook alweer).
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Alles goed en wel (<\/span><\/span><\/span><\/span>so<\/span><\/em> weit, so gut<\/em>) maar hoezo dat brandschone verleden<\/em> enkel in de Nederlands-Duitse Van Dale?<\/span>
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Willy Brandt(schoon) 1961 (Foto: Marion S. Trikosko, PD U.S. News & World Report)<\/p><\/div>\n

Is dit vragen naar de bekende weg? (nach einer bekannten Sache fragen<\/em>)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Nederlanders hadden de gewoonte alles wat van 1940-1945 plaatsvond in goed en fout in te delen. Lang, heel lang, bekeken ze de oosterburen met wantrouwen want je wist maar nooit … (aangezien Herman Pleij<\/a> dit niet vermeldt, is deze fase blijkbaar voorbij). Maar er was er een die brandschoon was: Willy Brandt, de regerende burgemeester van Berlijn-West, later bondskanselier, had de oorlogsjaren in Scandinavische ballingschap (Exil<\/em>) doorgebracht: reine Weste<\/em> dus! Ik hoor het mijn leraar geschiedenis nog zeggen: Brandt is brandschoon!<\/strong><\/p>\n

<\/span><\/span>Bettina Noak<\/a> wees me op dit artikel<\/a> over een andere Willy Brandt die in de jaren 30 bij Eupen<\/a> de grens over kwam en in 1934 in Brussel zijn papieren, zijn „identiteit“, afstond aan het Noorse verzet (Widerstand<\/em>) om politieke vluchtelingen te helpen. De politicus Willy Brandt (geboren als Herbert Ernst Karl Frahm) overleefde mede dankzij de papieren van die andere Willy Brandt – die naar Dachau gedeporteerd werd… maar overleefde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Knotsgek (bekloppt, \u00fcbergeschnappt) – poeslief (\u00fcbertrieben freundlich) – piekfijn – pikdonker (pik = pek = Pech, vergl. pechschwarz; hier: Stockdunkel ) – bloedserieus (todernst) – knalrood: allemaal adjectieven die door een voorgesteld substantief versterkt worden. De woordvorming zal Duitstaligen bekend voorkomen. Het is in het Duits niet anders. Ik heb natuurlijk altijd als ik blogpostjes […]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3099,6941,6940],"tags":[471,116],"class_list":["post-7000","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sprachvergleich","category-wortbildung","category-wortschatz","tag-geschichte","tag-politik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7000"}],"version-history":[{"count":56,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7768,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7000\/revisions\/7768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}