{"id":7021,"date":"2015-02-02T15:27:17","date_gmt":"2015-02-02T14:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=7021"},"modified":"2015-02-01T18:12:23","modified_gmt":"2015-02-01T17:12:23","slug":"als-effectief-effectief-niet-effectief-betekent","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/02\/02\/als-effectief-effectief-niet-effectief-betekent\/","title":{"rendered":"Als effectief effectief niet effectief betekent"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/a>

(c) De Standaard<\/p><\/div>\n

De Vlaamse krant De Standaard<\/em> publiceerde afgelopen zaterdag het Gele Boekje<\/a>, een woordenlijst met 1000 Belgisch-Nederlandse woorden. De titel van het boekje: Hoe Vlaams mag uw Nederlands zijn?<\/em> De lijst moet als leiddraad dienen voor de Standaard<\/em>-medewerkers. Zoals elke discussie over taal in Belgi\u00eb heeft ook het verschijnen van dit boekje alweer heel wat los gemaakt. Op de Nederlandse radio bijvoorbeeld ging Standaard<\/em>-hoofdredacteur Karel Verhoeven in discussie met Wim Dani\u00ebls, een Nederlandse taalkundige die altijd overal een mening over heeft. Zo ook over dit boekje: hij vindt dat zo\u2019n lijst \u201ceen aanslag op de Vlaamse identiteit\u201d is (De Nieuws BV<\/em><\/a> op 30 januari). Kan het misschien ook een onsje minder?<\/p>\n

Nu we het dan toch al hebben over Vlaamse woorden: veel interessanter dan die woorden die altijd als \u2018typisch Vlaams\u2019 genoemd worden (zoals goesting<\/em>, plezant<\/em> of plattekaas<\/em><\/a> in een artikel over het Gele Boekje bij de NOS) vind ik de meer subtiele afwijkingen. Woorden die zowel in Nederland als ook in Vlaanderen vaak voorkomen, maar die in hun gebruik toch behoorlijk grote regionale verschillen vertonen. Het woord effectief<\/em> is zo\u2019n voorbeeld.<\/p>\n

Effectief<\/em><\/strong><\/p>\n

Volgens de woordenboeken betekent effectief<\/em> \u2018doeltreffend\u2019: effectieve medicijnen<\/em> zijn geneesmiddelen die goed werken bij de bestrijding van een bepaalde ziekte, effectieve maatregelen<\/em> zijn maatregelen die het beoogde effect hebben. In het Duits zou je in deze contexten wirksam<\/em> kunnen gebruiken of ook effektiv<\/em>.<\/p>\n

Daarnaast zijn er allerlei vaktalige gebruikswijzen, waarin effectief<\/em> eerder zoiets als \u2018werkelijk\u2019 betekent. Voorbeeld: een ambtenaar in effectieve dienst<\/em> is actief werkzaam in zijn functie (dt. \u2018in aktivem Dienst\u2019). Voor Belgi\u00eb kent Van Dale een daarvan afgeleid gebruik in juridisch taalgebruik: als iemand drie jaar effectief<\/em> krijgt van de rechter dan is daarmee een onvoorwaardelijke gevangenisstraf bedoeld (dt. \u2018ohne Bew\u00e4hrung\u2019).<\/p>\n

Ik had hier onlangs<\/a> al verteld dat ik op het moment een paar Erasmus-studenten uit Vlaanderen in mijn colleges heb. En ik heb de indruk dat zij deze tweede, oorspronkelijk vaktalige betekenis van het woord effectief<\/em> hebben gegeneraliseerd en uitgebreid naar andere contexten. Ze gebruiken het woord heel vaak, maar meestal niet in de \u2018doeltreffend\u2019-betekenis.<\/p>\n

Soms lijkt er sprake van het door elkaar gebruiken van effectief<\/em> en efficient<\/em> (zie hiervoor bijv. taaltelefoon.be<\/a>), maar daar gaat het me nu niet om. Ik heb het over zinnen als dat werkstuk gaat er effectief komen<\/em> of hij is effectief naar huis gegaan<\/em>.<\/p>\n

Hier zijn een paar voorbeelden die ik via Google gevonden heb op Belgische websites:<\/p>\n