{"id":7401,"date":"2015-03-17T10:52:45","date_gmt":"2015-03-17T09:52:45","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=7401"},"modified":"2015-03-16T23:46:46","modified_gmt":"2015-03-16T22:46:46","slug":"ein-kinderspiel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/03\/17\/ein-kinderspiel\/","title":{"rendered":"Ein Kinderspiel"},"content":{"rendered":"

Huiswerk gemaakt? Weet u nog wat dat is: ein<\/em> Kinderspiel<\/em>? Een fluitje van een cent<\/a>!<\/p>\n

Vandaag: spel-spelen-spelletjes. Het meervoud van spel<\/em> kan spelen<\/em> zijn. We zien het bijvoorbeeld bij de Olympische Spelen<\/em>. Of in de uitdrukking brood en spelen (Brot und Spiele<\/em>). Ook het meervoud van het worstelspel<\/em><\/a> kan worstelspelen<\/em> zijn – waarschijnlijker is echter dat het gaat om worstelwedstrijden zoals we ook spreken van zwem-, voetbal-, tennis- of schaatswedstrijden (hier gaat het om Wettkampf<\/em>, het meten der krachten).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Mens-erger-je-niet (Foto: Onderwijsgek, CC-BY-SA-3.0-NL)<\/p><\/div>\n

Gebruikelijker is het meervoud spelletjes (<\/em>of spellen)<\/em>. Daarmee worden dan al die spelletjes (spellen) bedoeld waarmee in huiselijke kring televisievrije avonden werden (worden?) doorgebracht: mens-erger-je-nieten, monopoli\u00ebn (Monopoly spielen<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>), ganzenborden (G\u00e4nsespiel spielen<\/em><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>) en dergelijke. Spelletjes doen<\/strong> noemen we dat: we hebben de hele avond spelletjes gedaan. Voor sommigen hoort het kaartspel hierbij: we hebben lekker<\/a> gekaart, gemonopolied, gemens-erger-je-niet, geganzebord (impliciete transpositie<\/a>). We doen nog \u00e9\u00e9n spelletje betekent dan de laatste ronde (noch 1 Spiel).<\/p>\n

\"\"<\/a>

Verstoppertje (Foto: F.W.M. Kerchman, CC-BY-SA-3.0)<\/p><\/div>\n

Kinderspelletjes
\n<\/strong>In een vorige blogpost kwam het elastieken<\/a> voor. Wordt dat tegenwoordig eigenlijk nog gedaan?
\nEn dan is er een hele reeks kinderspelletjes die met een diminutiefuitgang gevormd worden: doktertje of vader-en-moedertje spelen, tikkertje (Fangen spielen<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>) en verstoppertje (rechts<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>); wij speelden vroeger ook cowboytje of indiaantje in het bos<\/a> (en ik was Nscho-Tschi<\/a>). Neem een substantief, plak er een diminutiefuitgang achter en je kunt het spelen: bakkertje spelen, tuinmannetje spelen, bondskanseliertje spelen of ook agentje pesten<\/a> en ga zo maar door.<\/p>\n

Priestertje spelen? Reken maar van yes! (darauf kannst du dich verlassen<\/em>) <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>Er waren zelfs speelgoedaltaartjes in de handel.
\nMijn neef<\/a> (misdienaar) speelde de pastoor en ik (trouwe kerkganger<\/a>) de misdienaar. De complete H. Mis konden we in perfect Latijn opdragen en mama vergrootte de pret met wat limonade in een wijnglas en een schaal mariakaakjes (trockene, runde Pl\u00e4tzchen<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>) die als hostie dienden. Buurkinderen, jongere broers en zussen (Geschwister<\/em>) waren onze „beminde gelovigen“.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Hoepelen (Foto: Patrick Doheny, CC-BY-2.0)<\/p><\/div>\n

Wat nog? We hinkelden (auf einem Bein h\u00fcpfen<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>), we (rol)schaatsten, <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>hoepelden, <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>knikkerden (Murmel spielen<\/em>) en<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span> tolden<\/a> (mit dem Kreisel spielen<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/em>)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>. In het Limburgs noemen we tollen: koekerelle <\/em>en knikkeren is kulsche <\/em>(dat zal iets met het Duitse kullern<\/em> te maken hebben, vermoed ik).
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Knikkers (GFDL)<\/p><\/div>\n

Het ging overigens nooit <\/span>om<\/span> de knikkers<\/span>, maar om het spel (<\/span>\u00b1 <\/span>spielen ist wichtiger als siegen<\/span>,<\/span> \u00b1 <\/span><\/em>es geht ums Prinzip, nicht um den Gewinn<\/em>).<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

En wat een mooie kale knikker heeft deze man<\/a>!<\/p>\n

Misschien geen brandschoon<\/a> maar wel een vrolijk en speels (spielerisch<\/span><\/em><\/span><\/span><\/span><\/span>) verleden!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Huiswerk gemaakt? Weet u nog wat dat is: ein Kinderspiel? Een fluitje van een cent! Vandaag: spel-spelen-spelletjes. Het meervoud van spel kan spelen zijn. We zien het bijvoorbeeld bij de Olympische Spelen. Of in de uitdrukking brood en spelen (Brot und Spiele). Ook het meervoud van het worstelspel kan worstelspelen zijn – waarschijnlijker is echter […]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23484,3099,6941,6940],"tags":[23504,23501],"class_list":["post-7401","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-idiom","category-sprachvergleich","category-wortbildung","category-wortschatz","tag-diminutiv","tag-implizite-transposition"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7401"}],"version-history":[{"count":64,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7401\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7892,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7401\/revisions\/7892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7401"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}