{"id":8630,"date":"2015-06-02T10:25:38","date_gmt":"2015-06-02T08:25:38","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=8630"},"modified":"2018-04-27T20:47:49","modified_gmt":"2018-04-27T18:47:49","slug":"prikkelend","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/06\/02\/prikkelend\/","title":{"rendered":"Prikkelend"},"content":{"rendered":"<p><em>Franz reizt graag en veel<\/em> &#8211; schreef een studente in het college Nederlands voor beginners. Hartstikke fout natuurlijk, want de -z kan slechts gevolgd worden door klinkers of de medeklinker -w (zwaar). In alle andere gevallen, ook op het eind van een woord, verandert de -z in een -s. Genoemde Fran<strong>s<\/strong> heeft (in het Nederlands) bijvoorbeeld alle hoofdsteden van Europa bezocht, hij heeft inderdaad veel gerei<strong>s<\/strong>d. Fran<strong>z<\/strong> is daarentegen een man die prikkelt (<em>reizt<\/em>) &#8211; en daar moeten we iets langer bij stilstaan.<\/p>\n<p>Het Duitse <em>reizen<\/em> kan zowel positief als negatief worden geduid. Toen ik bovenstaande zin las, reageerde ik lichtjes <strong>geprikkeld<\/strong> (<em>gereizt<\/em>) want de spellingregels had ik al twee keer uitgelegd. Tevens prikkelde (<em>anregen, reizen<\/em>) die fout me tot deze blogpost. <span id=\"a388355\" class=\"ga\"><span class=\"gah\"><span class=\"gy gac\"><span class=\"gv\"><span id=\"v57112\" class=\"gq gad\"><span class=\"gg\"><span class=\"gaj\">Maar<em> aufs \u00c4u\u00dferste erregt<\/em> (<em>geprikkeld<\/em> in de dubbele betekenis van het woord) was ik niet. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<div style=\"width: 206px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Sicherheitsspritze_011.JPG\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/d\/de\/Sicherheitsspritze_011.JPG\/320px-Sicherheitsspritze_011.JPG\" alt=\"\" width=\"196\" height=\"129\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Spuit (Bin im Garten, CC-BY-SA-3.0)<\/p><\/div>\n<p>In wat volgt lopen de werkwoorden <em>prikken<\/em> (<em>stechen<\/em>) en <em>prikkelen<\/em> (<em>prickeln<\/em>) een beetje door elkaar; hetzelfde geldt voor de prik en de prikkel. Links ziet u een spuit (<em>Spritze<\/em>). Daarmee worden bijvoorbeeld kinderen tegen polio, de mazelen en de pokken inge\u00ebnt (<em>geimpft<\/em>): de peuter (<em>Knirps<\/em>) krijgt een prikje (of spuitje). Oud-collega Janneke Diepeveen heeft onlangs een DTP-prik gehad, schreef ze in haar blog <a href=\"https:\/\/typischduits.wordpress.com\/2015\/05\/28\/impfpass\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Typisch Duits<\/em><\/a>. Vanaf een bepaalde leeftijd ga je in de herfst de<strong> griepprik <\/strong>halen.<\/p>\n<p>Jong en oud drinkt graag limonade of mineraalwater <strong>met prik<\/strong> (<em>Kohlens\u00e4ure<\/em>). En in de uitverkoop krijg je soms de mooiste dingen <strong>voor een prikje<\/strong> <span id=\"a388246\" class=\"ga\"><span class=\"gah\"><span class=\"gy gac\"><span class=\"gv\"><span class=\"gab\"><span id=\"v57091\" class=\"gab gad\"><span class=\"gaj\">(<em>sehr billig<\/em><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>). Wij Berlijnse bloggers doen elke vrijdag bureaugymnastiek: <strong>dat is vaste prik<\/strong>! (<em>feste Gewohnheit<\/em>).<\/p>\n<p>Fran<strong>z<\/strong> is op zijn manier natuurlijk een <em>rei<strong>z<\/strong>ender, rei<strong>s<\/strong>ender Kerl &#8211; <\/em>een alleraardigste jongen met wie je een prima gesprek kunt voeren (<em>sich reizend unterhalten<\/em>). Misschien valt mijn studente nog wel eens voor zijn charmes (<em>Reize<\/em>).<\/p>\n<div style=\"width: 268px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File:Saba_with_cloud_cover.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/f\/f9\/Saba_with_cloud_cover.jpg\/320px-Saba_with_cloud_cover.jpg\" alt=\"\" width=\"258\" height=\"167\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Neerlands hoogste berg (Richie Diesterheft, CC-BY-SA-2.0)<\/p><\/div>\n<p>Reist u graag? Hebt u &#8211; sportief als u bent &#8211; altijd al een keer Neerlands hoogste berg (rechts) willen beklimmen? Dat trekt u aan? (<em>das reizt Sie)<br \/>\n<\/em>Nee? Hoezo: in Nederland regent het altijd?<br \/>\nOnze hoogste berg (887 meter) ligt op <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Saba\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Saba<\/a>!<\/p>\n<p>Welnu, misschien <strong>prikkelt<\/strong> deze blogpost u tot een cursus Nederlands of tot een studie bij ons aan de <a href=\"http:\/\/www.geisteswissenschaften.fu-berlin.de\/we04\/niederlandistik\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">FU<\/a>.<\/p>\n<p>Een vakantie op Saba &#8211; als dat geen <strong>prikkelend<\/strong> vooruitzicht is!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Franz reizt graag en veel &#8211; schreef een studente in het college Nederlands voor beginners. Hartstikke fout natuurlijk, want de -z kan slechts gevolgd worden door klinkers of de medeklinker -w (zwaar). In alle andere gevallen, ook op het eind van een woord, verandert de -z in een -s. Genoemde Frans heeft (in het Nederlands) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23484,23500,3099,6940],"tags":[],"class_list":["post-8630","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-idiom","category-rechtschreibung","category-sprachvergleich","category-wortschatz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8630"}],"version-history":[{"count":35,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8630\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16978,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8630\/revisions\/16978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}