{"id":8958,"date":"2015-06-16T09:27:48","date_gmt":"2015-06-16T07:27:48","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=8958"},"modified":"2015-06-12T23:03:47","modified_gmt":"2015-06-12T21:03:47","slug":"wat-een-zootje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/06\/16\/wat-een-zootje\/","title":{"rendered":"Wat een zootje!"},"content":{"rendered":"

U herinnert zich dat de\u00a0klassiekers<\/a><\/em> me afleidden van het echte werk? U bleef op uw honger zitten en vraagt zich af wat\u00a0waterzooi\u00a0<\/em>is? Vandaag is uw dag!<\/p>\n

Laten we beginnen met het recept. Zoals wel vaker het geval bij klassieke gerechten, heeft elke familie een eigen recept en eigen voorkeuren. Mijn grootmoeder (geboren in het begin van de twintigste eeuw) vindt (jawel, presens, ze leeft!)\u00a0dat je geen waterzooi kan\u00a0maken zonder peterseliewortel (D. Wurzelpetersilie), een ingredi\u00ebnt dat je tot haar spijt maar moeilijk in de winkels vindt. Dan maar geen waterzooi, zegt\u00a0ze.<\/p>\n

Jeroen Meus is pragmatischer en stelt een erg goed recept voor – met makkelijk te vinden\u00a0ingredi\u00ebnten. Samen met veel andere Belgische klassiekers vindt u het op de site van zijn dagelijks tv-programma Dagelijkse kost<\/a>. Kijk onder Gentse Waterzooi, want dat is de variant die het bekendste werd (mijn grootmoeder komt uit Meerbeke<\/a>, bij Ninove, niet bekend om zijn waterzooi, wel als dorp waar bijna 40 jaar\u00a0de finish van de wielerklassieker de Ronde van Vlaanderen lag).<\/p>\n

De ongekroonde koning van de Belgische keuken, want zo mogen we Jeroen Meus wel noemen, raadt u overigens aan om vooral de bouillon (D. die Br\u00fche) zelf te maken: gebruik geen bouillonblokjes, dat is rotzooi<\/strong>!<\/p>\n

Waterzooi<\/strong> en rotzooi<\/strong>, dat lijkt wel een samenstelling met een morfeem -zooi. Maar wat betekent dat dan? Een interessant woordveld<\/a>, zo blijkt. Het substantief zode<\/em>\/zooi<\/em>\u00a0is verwant met het werkwoord\u00a0zieden\u00a0<\/em>(dat u kent uit de uitdrukking\u00a0zieden van woede, <\/em>D. kochen vor Wut). In de Middelnederlandse vorm\u00a0suede<\/i> herkent u misschien het D. Sud, net zoals het Nederlandse zooi<\/em> met Ablaut gevormd van het werkwoord\u00a0sieden<\/em>. De -d-<\/em> viel weg \u00a0tussen de twee klinkers (d-syncope, zoals bij rode\/rooie). Het is het kookvocht, of het vocht dat overblijft nadat je er iets in gekookt hebt. Waterzooi is water waarin je groenten en vis gekookt hebt, meer bepaald is waterzooi het gerecht dat zo onstaat.<\/p>\n

De stap van „kooksel“ naar „grote hoeveelheid ongeregeld dingen“ is niet groot, dat ziet u snel als u een paar foto’s van waterzooi googelt<\/a>. De samenstelling\u00a0rotzooi<\/em> is gemaakt op basis van die negatieve betekenis met een eerste deel\u00a0rot-<\/em> dat hier „beroerd, akelig, smerig“ betekent.<\/p>\n

Van zode<\/em>\/zooi<\/em>\u00a0kan je ook zooitje<\/em> of zootje<\/em> maken. Heeft u er een zootje van gemaakt (<\/em>D. etwas volkommen versauen, durcheinander bringen)? Of zijn uw studenten\/kinderen (kies gerust zelf) een <\/em>zootje <\/span><\/em>ongeregeld<\/em> (D. <\/span>eine Horde Chaoten) en u hebt geen sofa<\/a>? Laat ze dan hun <\/em> (hele) zootje inpakken <\/span><\/em>(D.<\/span> ihren<\/span> Krempel packen)!<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Het vrolijke huisgezin – een zootje ongeregeld? (Jan Steen, Rijksmuseum, PD)<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

U herinnert zich dat de\u00a0klassiekers me afleidden van het echte werk? U bleef op uw honger zitten en vraagt zich af wat\u00a0waterzooi\u00a0is? Vandaag is uw dag! Laten we beginnen met het recept. Zoals wel vaker het geval bij klassieke gerechten, heeft elke familie een eigen recept en eigen voorkeuren. Mijn grootmoeder (geboren in het begin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1839,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,10102,6941,6940],"tags":[23497],"class_list":["post-8958","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allgemein","category-etymologie","category-wortbildung","category-wortschatz","tag-kulinarisch"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1839"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8958"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8958\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9079,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8958\/revisions\/9079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}