{"id":9585,"date":"2015-09-30T08:30:00","date_gmt":"2015-09-30T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/?p=9585"},"modified":"2015-09-30T18:31:55","modified_gmt":"2015-09-30T16:31:55","slug":"de-greppel-de-vaart-en-de-plas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/2015\/09\/30\/de-greppel-de-vaart-en-de-plas\/","title":{"rendered":"De greppel, de vaart en de plas"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Over de greppel<\/strong> kan ik kort zijn: het is een ondiepe sloot, gegraven ter afvoer van overtollig water.<\/p>\n

De vaart<\/strong> is een synoniem voor kanaal. Daar zou ik dus ook kort over kunnen zijn, ware het niet dat er nog een paar andere betekenissen zijn; en er liggen ook wat germanismen op de loer.<\/p>\n

Moe? Een beetje vaart minderen<\/strong> (Geschwindigkeit drosseln<\/em>) <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>– dan gaat het wel weer.
\nDe tijd uit het oog verloren? Dan moet je vaart maken <\/strong>(opschieten), dan ga je in vliegende vaart<\/strong> naar het werk.<\/p>\n

Maar als je met een vaart(je)<\/strong> over de snelweg (NL) of autostrade (B) naar een vakantieoord onderweg bent, ben je altijd nog aan het rijden<\/span> en niet aan het varen! Het werkwoord varen<\/em> is gereserveerd voor verkeer op het water. Rijden doe je overigens ook altijd zelf: je zit zelf achter het stuur. Met de taxi<\/a>, de bus of de metro ga<\/span> je naar je doel. Gek genoeg kun je wel treinen naar Maastricht of vliegen naar Paramaribo en daarbij een lekker boek lezen, een roman of detective (Krimi<\/em>) met veel vaart<\/strong> (flott geschrieben<\/em>) bijvoorbeeld.<\/p>\n

Gezakt voor je literatuurexamen over de Tachtigers<\/a>? Herkansing? Maak je geen zorgen, het zal zo’n vaart niet <\/span>lopen <\/em><\/span><\/strong>(<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>so schlimm wird es schon nicht kommen<\/em>). Citeer terloops (beil\u00e4ufig<\/span><\/span><\/em>) <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>Lodewijk van Deyssel<\/a>: <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>\u00ab<\/span>wij willen Holland hoog opstoten midden in de vaart der volken<\/span>\u00bb (<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>gezielt zu einer repr\u00e4sentativen Position verhelfen<\/em>). Succes verzekerd!<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a>

Plassen in Suriname (Forrestjunky, CC-BY-SA 3.0)<\/p><\/div>\n

En nu de plas<\/strong>.
\nKent u de Loosdrechtse Plassen? Dat is een bekend natuur- en watersportgebied ten noorden van Utrecht. Plas staat hier voor een meer (einen See<\/em>). Die See<\/em> of das Meer<\/em> is de grote <\/span>plas. <\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/strong>Als het flink geregend heeft staan er plassen (Pf\u00fctzen<\/em>) op de straten. Voor kinderen is niets leuker dan in plassen springen.<\/p>\n

Plassen<\/strong> als werkwoord kan betekenen sich im Wasser tollen<\/span><\/em>, maar de hoofdbetekenis is pinkeln<\/em>. Daarvan afgeleid is de uitdrukking een plasje doen<\/strong>; grapjassen (Witzbolde<\/em>) maken daarvan: een plasje plegen<\/strong> (leuke alliteratie). Het werkwoord plegen komt eigenlijk alleen in de criminele sector voor: een diefstal, een overval of een moord plegen. Aan de uitdrukking abortus <\/em><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>(Abtreibung) <\/em><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>plegen <\/em><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span>herken je de tegenstanders. Tegenwoordig kiezen vrouwen voor abortus.<\/span>
\n<\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Zijn plas(je) moeten ophouden<\/strong> betekent: geduld moeten hebben.
\nEn dan hebben we nog het wildplassen<\/strong>. Daar heeft men in Sankt Pauli (HH) – niet te verwarren met S\u00e3o Paulo – de ultieme oplossing voor gevonden: muren die terugplassen<\/a>!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Over de greppel kan ik kort zijn: het is een ondiepe sloot, gegraven ter afvoer van overtollig water. De vaart is een synoniem voor kanaal. Daar zou ik dus ook kort over kunnen zijn, ware het niet dat er nog een paar andere betekenissen zijn; en er liggen ook wat germanismen op de loer. Moe? […]<\/p>\n","protected":false},"author":1834,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23484,3099,6940],"tags":[44152,44151],"class_list":["post-9585","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-idiom","category-sprachvergleich","category-wortschatz","tag-der-menschliche-koerper","tag-wasser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1834"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9585"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9649,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9585\/revisions\/9649"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.fu-berlin.de\/nederlands\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}