2014 was een groot herdenkingsjaar. Europa herinnert aan het begin van de Eerste Wereldoorlog. Ongetwijfeld een belangrijke historische gebeurtenis, en aanleiding tot verdere herdenking in de komende jaren tot 2018. Tegelijkertijd zitten we, tenminste in de protestantse delen van Duitsland, midden in de Luther-Dekade. U ziet het al: herdenkingsdagen zijn ouderwets. Tegenwoordig moet het een […]
Posts Tagged ‘Geschichte’
Kenau en Wilhelmina
Vandaag twee vrouwen van statuur. Kenau Simonsdochter Hasselaar (1526-1588/89) Zij nam actief deel aan het verzet tegen de Spaanse belegeraars van Haarlem (1572-1573). Over haar heldhaftige rol bestaan twijfels maar haar naam heeft in de Nederlandse taal overleefd: een kenau is een manwijf, een helleveeg (Satansweib). De historica Els Kloek zet in haar boek Kenau […]
Koning, keizer, admiraal
De grote Frits hield van windspelen. Voor iemand die het Duits niet machtig is, spreekt mijn Duitse student in raadselen. Windspiele zijn hazewinden of windhonden. De grote Frits is een correcte vertaling; bedoeld wordt Frederik II van Pruisen, ook Frederik de Grote (der große Fritz) genoemd. Laat ik nog een paar Nederlandse namen van historische […]
Laat je niet kisten!
Studenten hebben soms de gewoonte een woord op te zoeken en de eerste de beste vertaling te nemen. Zo vertelde me ooit een student dat hij in zijn kamer een kist had waarin hij overdag zijn lakens en plafonds opborg! Slik! Plafond is in het Duits Decke maar Decke is ook deken. De jongeheer had […]
Nederlands-Brazilië
Nee, die -s van Nederlands is geen tikfout. Het gaat hier om een adjectief, vergelijk: Nederlands-Indië. Eerlijk gezegd heb ik geen flauw idee (keine blasse Ahnung) hoe het wereldkampioenschap (die WM) in Brazilië verloopt. Omdat iedereen – behalve ik dan – waarschijnlijk ’s nachts voor de tv zit en meebibbert, overdag zijn normale werkzaamheden verricht […]
Zijn daden benne groot
Voetbal in de vorige eeuw: in alle grote stadions klonk het lied van Piet Hein. Maar eerst even iets over taal. Een makkelijk te vervoegen werkwoord is kennen, of ook rennen: ik ken, ik ren – in het meervoud kennen en rennen. Analoog daaraan onstond: ik ben en benne(n). Deze verbasterde meervoudsvorm zien we in […]
Morgenstond heeft goud in de mond
Morgenstunde hat Gold im Munde! Dat kennen we. De dageraad is der Tagesanfang, die Morgendämmerung. Homerus heeft het over de rozenvingerige dageraad. Het klinkt zo veelbelovend, zo’n zonsopgang. Maar toch… Hoe kom ik daarop? Het Brits Nationaal Archief heeft volgens een bericht op nu.nl de Mata-Hari-dossiers online gezet. Margaretha Geertruida (zeg maar Griet) Zelle werd […]
Meine erste Transitstrecke
In de laatste decennia van de vorige eeuw liep er dwars door een klein stukje Duitsland een Nederlandse weg, de N 274, die Roermond met het oostelijk deel van Zuid-Limburg verbond. Je kwam er bij Koningsbosch op en kon er pas bij Brunssum weer af. In het Limburgs noemden we dat oze wèg door Pruusjes […]
Het vierlandenpunt
Drielandenpunt! – zult u zeggen. Daar stond toch laatst iets over in de Volkskrant. Maar dit drielandenpunt was ooit – van 1816 tot 1920 – een vierlandenpunt. Op deze mooie ansichtkaart zien we rechtsboven de Duitse keizer Wilhelm II (zijn stoffelijke resten rusten in het Nederlandse Doorn). Linksonder de Belgische koning Leopold II (schrikbewind in […]
Die