Nederlands

Beobachtungen zur niederländischen Sprache

Archiv der Kategorie 'Etymologie'

Diwan statt Stau

Belgien feiert, überall wehen Flaggen. Nicht wegen Fußball, fast muss man inzwischen sagen: ausnahmsweise. Sondern weil der 21. Juli der Nationalfeiertag ist. Einer der wenigen Tage, an denen auch in Flandern die Sprache so föderal aussieht wie selten, weil flämische Zeitungen kaum an französischen Lehnwörtern vorbeikommen. Beispielsweise De Morgen: An erster Stelle steht die jährliche […]

Weiter lesen...

Rente

Dag allemaal, daar ben ik weer! Weliswaar in Rente – zoals de Duitser pleegt te zeggen – maar nog niet met pensioen. Laten we het eerst maar eens hebben over Beamte (ambtenaren) en Angestellte. Dat verschil wordt in Nederland niet gemaakt. Ben je in Nederlandse overheidsdienst, ben je ambtenaar (vast aangesteld of niet), dan krijg […]

Weiter lesen...

Missverständliches Süßholz

Die Geschichte der Lakritze ist eine Geschichte der Missverständnisse. Meiner persönlichen Meinung nach besteht das allererste Missverständnis darin, dass geschmolzene, gezuckerte Autoreifen angeblich gut schmecken. Aber da scheinen viele anderer Ansicht zu sein, also lassen wir die Geschmacksdiskussion und schauen nach den sprachlichen Missverständnissen. Auf Deutsch haben wir zunächst einmal wieder ein Artikelproblem: Es gibt […]

Weiter lesen...

Over Diksmuide en een gans of vijf

Er was eens een toerist die naar Brugge trok en er in een hotel in de Goezeputstraat sliep. Zonder het goed te beseffen was ze midden in de Nederlandse taalgeschiedenis beland. Luister. De Goezeputstraat blijkt, via omwegen, iets met ganzen te maken te hebben. Goeze blijkt een “oud” woord voor gans – misschien heeft een […]

Weiter lesen...

Volzet

We zijn in Brugge en zoeken een hotel. Volzet! (ausgebucht) Wat nu? Gaan we naar het hotel in de Oude Zak? De zak (cul de sac) is een doodlopende straat. Naar de Gruuthusestraat? Gruuthuse is de geslachtsnaam van middeleeuwse heren… liever gezegd: de naam van een middeleeuws geslacht van heren, of van een middeleeuwse adelijke […]

Weiter lesen...

Broodje aap

Wat fake news is, weet tegenwoordig ook de grootste nitwit (Dummkopf). Maar een broodje aap? Ja, dat is ook fake!   Deze uitdrukking hebben we te danken aan de schrijfster Ethel Portnoy (1927–2004): zij schreef in 1978 het boek Broodje aap. De folklore van de post-industriële samenleving. Het titelverhaal heeft in het kort de volgende […]

Weiter lesen...

Breek er eens uit!

Het is komkommertijd (Saure-Gurken-Zeit): weinig nieuws dus. Let wel: de komkommer is een Salatgurke, de augurk is een saure Gurke! In mei 2014 kwam het woord bajes al eens voor: een Nederlands woord (de zuiderburen gebruiken het niet) maar van Jiddische oorsprong: He­breeuws bajith [huis]. De bajes is de gevangenis. Hoezo dat? Hoezo nog een […]

Weiter lesen...

Bruch – broek – broek – Bruch…

De gemeente Leegebruch had laatst (vor Kurzem, letztens) veel te lijden onder de regenvallen die over Brandenburg neergingen. Duitse media hadden het zelfs over Monsune (moessons). Het gevolg was een kleine watersnood. Toen ik het nieuws op de radio vernam, wist ik meteen om welke plaats het ging: er zit namelijk in mijn beginnerscollege een […]

Weiter lesen...

Horrörvorstellung

Westeuropa war noch nie so sicher wie heute, berichtet De Tijd. Trotzdem ist ein Wort seit Jahren in aller Munde: Terror, terreur. In der flämischen und niederländischen Presse war beispielsweise zu lesen, dass Frankreich een nieuwe antiterreurwet einführen will. Darüber muss man sich nicht wundern, Terror ist auf Französisch terreur. Auf Niederländisch auch. Nun kann […]

Weiter lesen...

Schreinern, tischlern en gewoon timmeren

De moeder van mijn beste vriendin op de Limburgse kleuterschool en vervolgens op de lagere school heette Schrijnwerkers. Deze naam kwam in die contreien wel vaker voor – maar eerlijk gezegd, had ik toen geen idee wat een schrijnwerker (Schrein? Schrank?) was. Natuurlijk wist/voelde ik dat ik de Hollandse -ij in een Limburgse -ie kon […]

Weiter lesen...